FATF چیست؟ارتباطش با "برجام"چیست؟
متأسفانه مذاکرهکننده ما در برجام اشتباهی که کردند این بود که هیچ اشارهای به FATF در برجام انجام نداشتند
FATF گروه ویژه اقدام مالی بینالمللی است و مبنای حقوقی آن هم یکی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل است. این قطعنامه به همه کشورهای جهان توصیههای 40 گانهای دارد و اگر کشوری آنها را رعایت نکند، نام آن کشور را اعلام میکنند.
مسئولان دولتی اخیراً تصمیم گرفتهاند از طریق توافق با FATF افراد و نهادهایی چون وزارت دفاع، وزارت اطلاعات، صنایع هوایی، صنایع موشکی، دانشگاه مالک اشتر، سپاه و دهها نهاد را که توسط آمریکا و سازمان ملل تحریم شدهاند، در داخل کشور نیز تحریم کند.
در واقع در این توافق متعهد شدهایم که هر شخص حقیقی و حقوقی که در قطعنامههای سازمان ملل، در لیست تحریم قرار دارد، در ساز و کار مالی داخلی هم مورد تحریم قرار دهیم و اموال آنان را مسدود کنیم.
به نظر میرسد توافق با FATF عملاً امنیت و اقتصاد کشور را هدف گرفته و در تلاش است خواست دشمنان در از بین بردن توان دفاعی کشور را محقق کنند.
امیرآبادی معتقد است که «اکشنپلن یا برنامه عمل با اصل 57 قانون اساسی در مغایرت است، این اصل از قانون اساسی بر تفکیک و استقلال قوا تأکید دارد، در حالی که وزیر اقتصاد از طرف مجلس قولها و تعهداتی را به غربیها داده است.»
وی همچنین عنوان میکند که «حمایت از محور مقاومت در منطقه و گروههای اسلامی و سازمانهای آزادیبخش جهان جزء اعتقادات و آرمانها و ارزشهای انقلاب اسلامی ایران است، هویت و رسالت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران با حمایت از محور مقاومت و مقابله با تروریسم گره خورده است، چگونه به راحتی این ارزش و هدف والای انقلاب را زیر پا میگذارید و این گونه به طرف مقابل تعهد میدهید.»
اجرای این توصیهها تقریباً حالت الزام به خود گرفتهاند، در حالی که الزامی نیست. آنان کشورها را در دنیا به 3 گروه سفید، خاکستری و سیاه تقسیم میکنند. بیشتر بحث این توافق (FATF) مبارزه با پولشویی و مبارزه با تأمین مالی تروریسم است، از میان 190 کشور، فعلاً 35 تا 40 کشور در لیست سفید این مرجع مالی بینالمللی قرار دارند و بقیه کشورها خاکستری هستند و تنها نام سه کشور ایران، کره شمالی و کوبا در لیست سیاه قرار دارد.
ریسک پولشویی در دولت قبل 3 درصد بود، در حال حاضر این رقم به 7 درصد افزایش یافته است، در حالی که یک واحد اطلاعات مالی به نام FIU در وزارت امور اقتصادی و دارایی وجود دارد.
اشتباه دولت در عدم اشاره به FATF در برجام
متأسفانه دوستان مذاکرهکننده ما در برجام اشتباهی که کردند این بود که هیچ اشارهای به FATF در برجام انجام نداشتند، زمانی که گفتیم هدف ما از مذاکرات در بحث برجام رفع تحریمهای مالی و بانکی بوده است، باید در برجام به طور دقیق به این مورد پرداخته میشد، در جریان مذاکرات هستهای هم تیم مذاکرهکننده هستهای ایران و به خصوص طرف غربی به نحوی کار را پیش بردند که هیچ اشارهای به FATF در برجام انجام نشد و در نتیجه توافق با FATF امروز مذاکرات جدیدی را برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده است.
در مذاکراتی که با FATF صورت گرفته است، آقایان رفتهاند و یک برنامه عمل (اکشنپلنی) را آوردهاند. این برنامه عمل دارای بندهایی است، البته ما 40 تا 50 درصد این اکشنپلن را در داخل کشور عملیاتی کردهایم و آن را اجرا میکنیم، اما چند موضوع مهم در این «برنامه عمل» وجود دارد که قابل دقت و بررسی است.
با پذیرش و اجرای FATF خودمان با دست خودمان، خودمان را تحریم میکنیم، با پذیرش این توافق و تعیین محدوده زمانی برای آن این اتفاقی میافتد.
در تاریخ 10 ژوئن 2016 آقای وزیر اقتصاد"بجای مجلس شورای ایلامی تصمیم می گیرد" نامهای را به آقای «جییونشیء» رئیس FATF مینویسد «به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران مایلم در اینجا الزام سیاسی کشور خود را برای اجرای برنامه عملی مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اعلام نمایم. در این زمینه عمیقاً از FATF انتظار داریم که در نشست عمومی آتی خود در بوسان در ژوئم 2016 ایران را از فهرست کشورها و حوزههای قضایی غیرهمکار در زمینه تروریست خارج نماید.»
البته در 14 ژوئن رئیس FATF نامهای به آقای طیبنیا مینویسد و از مکاتبه او و تلاشش برای تأیید پایبندی ایران به FATF تشکر میکند.
کجای دنیا یک وزیر از طرف مجلس آن کشور تعهد میدهد که نمایندگان یک کنوانسیون بینالمللی را به تصویب میرسانند؟ طبق توافق با FATF، در مه 2017 باید به کنوانسیون پالرمو عمل شود، این یک برنامه عمل است.
احمد امیرآبادیفراهانی نماینده مردم قم/مصاحبه با فارس۹۵/۰۶/۱۹
***
اقدامات مقابلهای علیه جمهوری اسلامی ایران را به مدت یک سال معلق کردتا بتواندازاین فرصت برای تبادلات ومعاملات بانکی استفاده بکند
سال گذشته که دولت برای برداشتن تحریمهای بینالمللی علیه ایران تلاش میکرد، بسیاری از کارشناسان بانکداری تذکر میدادند که اگردولت در مذاکرات موفق شود و دیوار تحریمها علیه ایران فرو بریزد، باز هم در برقراری ارتباط با بانکهای بزرگ دنیا دچار مشکل خواهیم بود، چرا که در سالهای تحریم و انزوا برخی سازمانها برای برقراری ارتباطات بانکی ایران با کشورهای مختلف موانعی تراشیدهاند که لزوما همگام با برداشتن تحریمها، از بین نخواهد رفت، یکی از این موانع قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF (سازمان مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم)، بود.
آن زمان صاحبنظران حوزه بانکی، مطرح میکردند که ایکاش دولت همراه با مباحث مربوط به برجام، مباحث مربوط به خروج از لیست سیاه اف ای تی اف را که فقط شامل سه کشور ایران، کوبا و کره شمالی(اکنون کوبا از لیست خارج شده است) میشد هم پیگیری میکرد. چرا که اگر این موضوع پیگیری نشود با توجه به اقدامات FATF برای منع کردن کشورها از برقرار ی ارتباط با لیست سیاه، ایران همچنان در روابط بانکی دچار مشکل خواهد شد.
طبیعتا یکی از مسائلی که دولت بالافاصله بعد از برجام با جدیت بیشتری آن را پیگیری کرد، مباحث مربوط به خروج ایران از لیست سیاه FATF بود که مقدمات آن پیشتر و حتی در دولت قبل فراهم شده بود که از جمله آنها میتوان به تلاش برای تصویب قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم اشاره کرد.
این قانون سرانجام و پس از چند سال کش و قوس میان مجلس و دولت و شورای نگهبان در بهمن ماه سال گذشته به تصویب رسید و توسط شورای نگهبان تائید شد تا دولت بتواند با استناد به آن، FATF را قانع کند که در ایران مبارزه با تامین مالی پولشویی جدی است.
مذاکرات دولت و در راس آن وزیر اقتصاد با FATF سرانجام منتج به آن شد که گروه اقدام مالی (FATF) در چهارم تیر سال جاری ایران را به صورت موقت از لیست سیاه خارج کرد و با انتشار بیانیهای درخواست خود از کشورها را برای انجام اقدامات مقابلهای علیه جمهوری اسلامی ایران را به مدت یک سال معلق کرد و بنابر این شد که ایران طی فرصت تعیین شده بتواند طبق برنامه عملی که از این سازمان گرفته است از درست کار کردن مکانیزمهای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در کشور اطمینان حاصل کند.
وقتی دستاورد دولت علیهش به کار میرود
خروج ایران از لیست سیاه اف ای تی اف قاعدتا باید برای دولت یازدهم یک دستاورد به حساب میآمد، با این همه دیده شد که برخی با زیر سوال بردن اصل مذاکره با FATF این موضوع را مطرح کردند که اساسا مذاکره با FATF اشتباه است و انتقاداتی را علیه این مذاکرات مطرح کردند که بررسی اغلب آنها نشان میدهند که اغلب این انتقادات بنیه کارشناسی ندارد.
مثلا گفته میشود که از اساس تلاش برای مذاکره با FATF ضرورتی ندارد. این در حالی است که در ماههای گذشته بخشی از مشکلات روابط بانکی کشور با بانکهای بزرگ دنیا به دلیل تذکرات FATF به آنها برای تن ندادن به بر قراری روابط بانکی با ایران بوده است.
FATFچه فائده ای برای ایران دارد؟
از سوی دیگر پیوستن به اف ای تی اف با توجه به کارکرد این سازمان برای کشور ما میتواند بسیار مفید و موثر واقع شود. چرا که در شرایط کنونی اقتصاد ایران در معرض قاچاقهای بزرگ، معاملات مشکوک و باندهای مواد و مخدر و ... است و اتفاقا علاوه بر استاندارد سازی شیوههای مقابله با هر یک از آنها در داخل کشور و بر قراری ارتباطات دو جانبه یا چند جانبه با برخی کشورهای دوست در قالب FATF اقتصاد ایران را در فرآیند شفافسازی قرار داده و به رشد و توسعه اقتصادی کشور نیز یاری برساند.
نکته قابل توجه در این بحث این است که موضوع بی توجهی به FATF در حالی از سوی برخی گروههای سیاسی مطرح میشود که چهرههای نزدیک به جریان فکری خودشان نیز زمانی که زمام امور اقتصادی کشور را به عهده داشتند برای برقراری ارتباط با اف ای تی اف اقدامات لازم را انجام داده بودند.
شمسالدین حسینی، وزیر اقتصاد دولت دهم نیز زمانی که وزیر اقتصاد بود برای همکاری با FATF، اعلام آمادگی کرده و در گفتوگو با ایسنا، بیان کرده بود که ایران برای همکاری با تمام موسسات و نهادهای معتبر بینالمللی در امر مبارزه با پولشویی از جمله اف. ای. تی. اف (FATF) ، که ایران را متهم به پولشویی میکند، آمادگی دارد.
وی تصریح کرده بود: ایران حاضر است دستاوردهای خود در زمینه مبارزه با پولشویی و جرایم منشاء پولشویی را منتقل کند و تجربیات خوبی در این زمینه وجود دارد که میتواند برای بسیاری از کشورهای منطقه مفید باشد.
گفتنی است که دولت وقت نیز برای تصویب قانون مبارزه با تروریسم که پیششرط آغاز تعامل با اف ای تی اف بود، اقدامات لازم را انجام داد ولی لایحه آن تا انتهای دولت دهم در میان مجلس و دولت و شورای نگهبان معطل ماند/
مشاوره-روانشناسی