خانه مشاور

«محمد بن سلمان»(ولیعهد عربستان سعودی)، «رجب طیب اردوغان»( رئیس جمهور ترکیه) و «شهباز شریف»(نخست وزیر پاکستان) روز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ آگوست ۲۰۲۶) توافقنامه دفاعی مشترک را امضاکردند،این توفقنامه را«پیمان مکه»(توافق مکه)نامیدند.

ترکیه: توافق با پاکستان و عربستان سعودی (توافق مکه) از نظر فنی مشابه ماده ۵ منشور ناتو (دفاع جمعی) است.

توافق مکه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ آگوست ۲۰۲۶) ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی
هدف از توافق مکه چیست؟
توافق مکه برای دفاع مشترک بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، دوران جدیدی را در خاورمیانه آغاز کرده است که روز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ آگوست ۲۰۲۶) امضا شد

«هدف پاکستان در توافق مکه چیست؟»

در این زمینه، «سید شفاعت علی خان»(تحلیلگر امنیتی پاکستانی) به خبرگزاری «العربی الجدید» گفت:توافق‌نامه مکه تفاوت چندانی با توافق‌نامه امضا شده بین اسلام‌آباد و ریاض در سپتامبر ۲۰۱۵، معروف به «توافق‌نامه دفاع مشترک» ندارد، به جز اینکه ترکیه در آن افزوه شده است.

«تحلیلگر امنیتی پاکستانی»معتقد است که هدف پاکستان در توافق‌نامه مکه روشن بود: «فروش سلاح و خدمات نظامی در ازای پول.»

«سید شفاعت علی خان» استدلال می‌کند که این هدف واقعی این توافق‌نامه است. پاکستان به پول نیاز دارد؛ اقتصاد آن در آستانه فروپاشی است و عربستان سعودی با تهدیدهایی برای امنیت ملی خود، چه از جانب یمن و چه از جانب ایران، مواجه است. بنابراین، هم پاکستان و هم ترکیه از این توافق‌نامه سود مالی خواهند برد.

«شهباز شریف»(نخست وزیر پاکستان)،«محمد بن سلمان»(ولیعهد عربستان سعودی) و«رجب طیب اردوغان»( رئیس جمهور ترکیه)جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵«توافق مکه»/«پیمان دفاعی سه کشور».

«محمد بن سلمان»(ولیعهد عربستان سعودی) و «رجب طیب اردوغان»( رئیس جمهور ترکیه)

«سخنگوی وزارت خارجه پاکستان»(سخنگوی وزارت خارجه پاکستان)

«سید شفاعت علی خان»(تحلیلگر امنیتی پاکستانی): هدف اسلام‌آباد در توافق‌نامه مکه ، فروش سلاح و خدمات نظامی در ازای پول است.

این تحلیلگر امنیتی پاکستانی خاطرنشان می‌کند که پاکستان از نظر نیروی هوایی و موشکی از توانایی دفاعی قوی برخوردار است و عربستان سعودی به این امر نیاز دارد. از همه مهم‌تر، به نظر می‌رسد که عربستان سعودی اعتماد خود را به غرب، به ویژه ایالات متحده، از دست داده و به شرکای منطقه‌ای خود روی آورده است. پاکستان و ترکیه از قوی‌ترین شرکا هستند و از نظر مذهبی و اجتماعی به عربستان سعودی نزدیک‌ترند. با این حال، مهم‌ترین سوال این است: اگر ایالات متحده از توافق مکه راضی نباشد، آیا پاکستان می‌تواند آن را ادامه دهد؟ یا برخلاف خواسته‌های ایالات متحده عمل خواهد کرد؟ به عبارت دیگر، آیا پاکستان، به همراه ترکیه، جایگزین قدرت آمریکا در منطقه خواهند شد؟ پاسخ یک نه قاطع است. پاکستان نمی‌تواند بدون تأیید ایالات متحده در خلیج فارس اقدام کند.

«آفتاب اقبال»(روزنامه‌نگار پاکستانی) در ویدئویی که در کانال یوتیوب خود منتشر کرده است، توافق مکه را بسیار مبهم و با چالش‌های قابل توجهی توصیف می‌کند. او استدلال می‌کند که اگرچه به نظر می‌رسد گامی مثبت است، اما عملاً غیرقابل اجرا است. اقبال می‌پرسد، اگر پاکستان با هند وارد جنگ شود، آیا ترکیه و عربستان سعودی طبق توافق از آن حمایت خواهند کرد؟ به همین ترتیب، با توجه به اینکه پاکستان در حال حاضر در حال جنگ با افغانستان است، آیا عربستان سعودی و ترکیه از آن در برابر افغانستان حمایت خواهند کرد؟ پاسخ منفی است؛ این غیرممکن است. به همین ترتیب، پاکستان در برابر ایران با عربستان سعودی همراه نخواهد شد، زیرا اسلام آباد از پیامدهای احتمالی در داخل پاکستان در صورت درگیری با ایران می‌ترسد. بنابراین، توافق مکه بیشتر یک امر تشریفاتی است تا یک واقعیت عملی.

«هاکان فیدان»(وزیر امور خارجه ترکیه) روز شنبه ۸ آگوست ۲۰۲۶(۷ مرداد ۱۴۰۵) در سخنانی اعلام کرد: توافق با پاکستان و عربستان سعودی (توافق مکه) از نظر فنی مشابه ماده ۵ منشور ناتو (دفاع جمعی) است. در چارچوب توافق با عربستان سعودی و پاکستان، یک دبیرخانه و یک کمیته وزرا با الگوبرداری از ساختار ناتو تشکیل خواهد شد.

«هاکان فیدان» ادامه داد: ایران هدف توافق دفاعی مذکور نیست و تا زمانی که هیچ طرفی به کشورهای عضو حمله نکند، به عنوان هدف تلقی نخواهد شد. امنیت دریایی در دریای سرخ برای منافع ما حیاتی است و ما باید بخشی از ائتلاف بین‌المللی به راهبری عربستان باشیم.

«وزیر امور خارجه ترکیه» سپس اضافه کرد: ممکن است مصر پس از حل‌ و فصل برخی مسائل فنی، به توافق دفاعی مشترک بپیوندد.

«پیمان مکه»چیست؟

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:«محمد بن سلمان»(ولیعهد عربستان سعودی)، «رجب طیب اردوغان»( رئیس جمهور ترکیه) و «شهباز شریف»(نخست وزیر پاکستان) روز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ آگوست ۲۰۲۶) توافقنامه دفاعی مشترک را که نام «پیمان مکه»(توافق مکه) بر آن گذاشتند، امضا کردند.

واما علت اصلی این توافق وتوافقاتی که درآینده بسته خواهدشد،این است که کشورهای همسایه بلکه اروپا هم ، ایرانی را می بینندکه درمقابل ۲ ابرقدرت نظامی(اسرائیل وآمریکا)قدعلم کرده وهرتوانایی نظامی دوکشور را به چالش کشیده است.

«جودت یلماز»(معاون رئیس‌ جمهور ترکیه)گفت: توافق دفاعی امضا شده با عربستان سعودی و پاکستان علیه ایران نیست. این توافقنامه علیه ایران یا هیچ کشور دیگری نیست بلکه با هدف تقویت امنیت منطقه ای و دفاع مشترک و بازدارندگی امضا شده است.

«عبدالعزیز الصقر»(رئیس مرکز تحقیقات خلیج فارس)، یک اندیشکده سعودی، گفت: «سه کشور از تأثیرگذارترین کشورهای جهان اسلام در برهه‌ای از عدم قطعیت فزاینده با یکدیگر ملاقات می‌کنند که نشان‌دهنده تمایل روزافزون آنها به افزایش هماهنگی در امور امنیتی است.»

پیمان دفاعی سه کشور عربستان سعودی و ترکیه با پاکستان/جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵

«رئیس اندیشکده سعودی خلیج فارس»افزود: «این چارچوب سه‌جانبه(سعودی،پاکستان وترکیه) می‌تواند وزن دیپلماتیک و دفاعی مشترک سه کشور را افزایش دهد و به ظهور یک معماری امنیتی که بیشتر توسط قدرت‌های منطقه‌ای هدایت می‌شود، کمک کند.»

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:«ترکیه عضو ناتو است» و دومین ارتش ناتو را دارد، در حالی که عربستان سعودی،بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان است واما پاکستان تنها کشور مسلمان است که سلاح هسته‌ای دارد.

«رائد قرمالی»(معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی)، در پستی در رسانه‌های اجتماعی نوشت:«توافق مکه» نشان‌دهنده تلاشی برای تشکیل یک محور نظامی یا یک بلوک فرقه‌ای نیست.

«معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی» افزود که این توافق «به هیچ جاه‌طلبی هسته‌ای یا مسابقه تسلیحاتی مرتبط نیست.»

اگرچه پاکستان سال گذشته یک توافق‌نامه دفاعی مشترک با عربستان سعودی امضا کرد، اما به حملات ایران به این پادشاهی پاسخ نظامی نداده است. پاکستان همچنین گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اینکه چتر بازدارنده هسته‌ای‌اش ممکن است متحدانش را نیز در بر بگیرد، کم‌اهمیت جلوه داده و سال گذشته، هنگام بحث در مورد توافق خود با عربستان سعودی، تأکید کرد که سلاح‌های هسته‌ای مورد بحث نیستند.

پاکستان و ترکیه همچنین حمایت خود را از اتحاد دفاعی دریایی اعلام شده توسط عربستان سعودی برای محافظت از خطوط کشتیرانی و مسیرهای انتقال انرژی در منطقه ابراز کردند.

این توافق‌نامه امروز در مکه توسط محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، پس از تقریباً یک سال مذاکره امضا شد که رویترز در ژانویه در مورد آن گزارش داد.