ماجرای هجوم گسترده مهاجران مراکش به(مرزسئوتا) اسپانیا ۸ مرداد ۱۴۰۵
نخستوزیر اسپانیا:عبور گسترده پناهجویان از مراکش به سمت شهر سبته، نقض حاکمیت سرزمینی اسپانیا است.
دونالد ترامپ: اگر این موج مهاجرات در اسپانیا مهارنشود، درآمریکا(مرز مکزیک)تکرار خواهدشد(اگرمن در دوره بعد رئیس جمهورنشوم)
از صبح پنجشنبه۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶(۸ مرداد ۱۴۰۵)حدود ۶۰ هزار نفر از مرز عبور کردهاند.
«فاصله شهر کادیس تا شهرسئوتا ۱۶۰ کیلومتر است»/«فاصله بین شهرسئوتا تا شهرمالاگا ۱۲۰ کیلومتر است»
دو شهر بندری«سئوتا و ملیلا»در ۴۰۰ کیلومتری جنوب ساحل مدیترانهای مراکش، آفریقا را به اروپا متصل میکنند،مهاجران آفریقایی که به دنبال زندگی بهتر در اروپا هستند.
بحران کمسابقه در «مرز سبته»(منطقه خودمختار اسپانیا) در شمال آفریقا، که با ورود دهها هزار مهاجر از مراکش و بازگشت گسترده بسیاری از آنان همراه شد.
این بحران چه دلایل و ابعادی داشت؟ واکنشها در دقیقاً چه بود و چه ادعاهایی مطرح شد؟
بازگشت دهها هزار مراکشی از سبته به کشورشان
رسانهها روز شنبه ۱ اوت ۲۰۲۶(۱۰ مرداد ۱۴۰۵) از انتقال گروه بزرگی از «مهاجران مراکشی در منطقهٔ خودمختار سبته در اسپانیا» تحت اسکورت نیروهای پلیس، به سمت گذرگاه مرزی با مراکش خبر دادند.
خبرگزاری رادیوفردا نوشت:اسپانیا روز جمعه ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶(۹ مرداد ۱۴۰۵) اعلام کرد که موج گسترده ورود مهاجران به این منطقهٔ تحت حاکمیت خود در شمال آفریقا را معکوس کرده است. وزارت کشور اسپانیا اعلام کرد که از صبح پنجشنبه۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶(۸ مرداد ۱۴۰۵) تاکنون حدود ۵۰ هزار نفر از مرز عبور کردهاند و برآورد کرد که تا عصر جمعه، ۴۸ هزار و ۳۰۰ نفر از آنها به کشورشان بازگشتهاند.
«خوان خسوس ویواس»(رئیس دولت محلی سبته) گفت که ممکن است در چند روز گذشته شمار افرادی که از مرز عبور کردهاند به ۶۰ هزار نفر رسیده باشد.
«خوان کارلوس»(پادشاه اسپانیا) با بازدید از سئوتا در سال ۲۰۰۷، خشم مراکش را برانگیخت.
«سئوتا» و «ملیلا» از خودمختاری محلی برخوردارند و دولتهای خود را به رهبری روسای شهرها دارند. آنها نمایندگان و سناتورها را به پارلمان اسپانیا بازمیگردانند. تا سال ۱۹۹۵، آنها توسط دولتهای استانی اداره میشدند(کادیز برای سئوتا و مالاگا برای ملیلا)
همچنین نمایندهٔ دولت اسپانیا در سبته اعلام کرد که ۵۷ جسد در سمت اسپانیایی مرز پیدا شده است و احتمال دارد شمار قربانیان در سمت مراکش بیشتر باشد. او گفت برخی از افراد غرق شدهاند و برخی دیگر هنگام تلاش برای بالا رفتن از موجشکنِ نگهدارندهٔ حصار مرزی، زیر فشار جمعیت جان باختهاند.
برخی مهاجران مراکشی که روز جمعه بهطور داوطلبانه به کشورشان بازمیگشتند، گفتند گرسنگی و خشونت از دلایل اصلی ترک منطقهٔ تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا بوده است.
رسانهها از مشاهده صدها نفر در حال بازگشت از طریق گذرگاههای مرزی و شکافهای ایجادشده در حصار مرزی به مراکش خبر دادند و به نقل از برخی از آنها گزارش دادند که مهاجران نتوانستهاند در سبته سرپناهی پیدا کنند.
چگونه این موج مهاجرتی به راه افتاد؟
دولت اسپانیا در حال اجرای طرحی برای عفو مهاجرانی است که بدون مجوز اقامت در این کشور زندگی میکنند؛ مهاجرانی که بتوانند ثابت کنند دستکم پنج ماه در اسپانیا ساکن بودهاند و پیش از اول ژانویه ۲۰۲۶ وارد این کشور شدهاند. بیش از یک میلیون نفر پیش از پایان مهلت ثبت درخواست در پایان ماه گذشته، برای استفاده از این طرح درخواست دادهاند.
همچنین یک حکم دیوان عالی اسپانیا گفته بود مهاجرانی که از طریق دریا وارد میشوند نمیتوانند بدون بررسی قانونی فوری اخراج شوند.
در این شرایط، برخی مهاجران و قاچاقچیان این حکم را بهعنوان «باز بودن مرز» در شبکههای اجتماعی منتشر کردند و این اطلاعات نادرست به افزایش تلاشها برای عبور کمک کرد.
مهاجرمراکشی:فراخوان برای مهارجرت از طریق شبکه های اجتماعی
یکی از مهاجران مراکشی که از طریق مسیر دریایی وارد سبته شده بود به خبرگزاری رویترز گفت: «پس از انتشار خبر عبور برخی مراکشیها از مرز در شبکههای اجتماعی، هزاران نفر به سمت سبته رفتند.» او از دیدن خانوادهها و کودکان خردسالِ بدون همراه که قصد مهاجرت غیرقانونی داشتند، ابراز تعجب و ناباوری کرد.
موجهای مکرر پناهجویان به دو منطقهٔ اسپانیا در شمال آفریقا
سمت راست:«فرناندو گرانده مارلاسکا»(وزیر کشور اسپانیا) و«پدرو سانچز»(نخست وزیر اسپانیا) و ، در جریان بازدیدی برای مدیریت یکی از بزرگترین بحرانهای مهاجرتی در مرز این کشور، در کنار حصار مرزی تاراجال بین منطقه سئوتا در شمال آفریقا و مراکش قدم میزنند، در حالی که هزاران مهاجر جمعه شب از مراکش عبور کردند.
«پدرو سانچز»(نخستوزیر اسپانیا)روز جمعه به خبرنگاران گفت که عبور گستردهٔ پناهجویان از مراکش به سمت شهر سبته، «نقض حاکمیت سرزمینی اسپانیا» بوده است.
سانچز که به این منطقه رفته بود، گفت که این شهر «یک شهر اسپانیایی است و آنچه اتفاق افتاد، شایسته شدیدترین اعتراض و قاطعانهترین محکومیت ماست».
«مهاجران اغلب سعی میکنند از نردههای مرزی که سئوتا و ملیلا را از مراکش جدا میکند، عبور کنند.»
«سبته شهر ساحلی خودمختار متعلق به اسپانیاست که در شمال آفریقا و کنار مرز مراکش قرار دارد.»
این منطقه همراه با مِلیلا، دیگر شهر خودمختار اسپانیا در شمال مراکش، «تنها مرزهای زمینی اتحادیه اروپا با قاره آفریقا هستند»هر یک از این دو شهر حدود ۸۵ هزار نفر جمعیت دارند.
اما این نخستین بار نیست که یکی از این مناطق شاهد افزایش تلاشهای مهاجران برای عبور از مرز و رسیدن به اروپاست. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۱۴ زمانی که چند صد مهاجر آفریقاییتبار تلاش کردند از طریق مسیر دریایی از مراکش وارد سبته شوند نیروهای مرزبانی اسپانیا برای جلوگیری از ورود آنها از "گلولههای پلاستیکی"، "گاز دودزا" و "تجهیزات ضدشورش" استفاده کردند و در جریان این حادثه دستکم ۱۵ مهاجر بر اثر غرق شدن جان باختند.
علت مهارت مراکشی ها
دلیل اصلی چنین موجهای مهاجرتی، فقر و بیکاری در مراکش است، جایی که خشم عمیق نسبت به خدمات عمومی ضعیف و فقر، اواخر سال گذشته به اعتراضات گستردهای منجر شد، بسیاری از جوانان سالها در انتظار فرصتی برای عبور از مرز هستند تا چشماندازهای بهتری برای زندگی پیدا کنند.
دادههای رسمی نشان میدهد که یکچهارم مراکشیهای بین ۱۵ تا ۲۴ سال، نه در حال تحصیل هستند، نه شاغلاند و نه در دورههای آموزشی شرکت میکنند.
واکنش بینالمللی به موج پناهجویان
موج اخیر ورود مهاجران از مراکش به اسپانیا در بستر متفاوتی روی داده و ابعادی بینالمللی پیدا کرده است.
دونالد ترامپ: اگر این موج مهاجرات در اسپانیا مهارنشود، درآمریکا(مرز مکزیک)تکرار خواهدشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۹ مرداد هجوم گسترده مهاجران به سبته را یک «تهاجم» خواند که به گفتهٔ او، اگر جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۲۶ پیروز نشوند، در آمریکا نیز تکرار خواهد شد.
ترامپ که مدتهاست از دولت سوسیالیست اسپانیا انتقاد میکند، در نشست کابینه خود در اقامتگاه کمپ دیوید تاکید کرد: «آنچه باعث این وضعیت شده، قوانین ضعیف، مدیریت بد، اما قوانین بسیار لیبرال است».
در اروپا نیز احزاب راستگرا در سراسر این قاره، این حادثه را ناشی از سیاستهای نسبتاً آسانگیرانه اسپانیا در زمینه مهاجرت دانستند؛ از جمله عفو عمومی که امسال برای صدها هزار مهاجر بدون مجوز اقامت صادر شده است.
«آنتونیو تاجانی»(وزیر امور خارجه ایتالیا)در کنار«جورجیا ملونی»(نخست وزیر کشورش)
اسپانیا برای اعتراض به اظهارات«آنتونیو تایانی»(وزیر خارجه ایتالیا) سفیر این کشور را احضار کرد. وزیر خارجه ایتالیا گفته بود :«سیاست عفو مهاجران در اسپانیا قاچاق انسان را تشویق کرده است».
همچنین ایتالیا روز جمعه اعلام کرد که ترتیبات مرزهای آزاد اتحادیه اروپا موسوم به «شنگن» با اسپانیا را به مدت یک ماه به حالت تعلیق درمیآورد.
توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:«پیمان شینگن(شنگن)»توافقنامهای است که کنترلهای مرزی را میان ۲۹ کشور اروپایی حذف کرده و امکان سفر آزادانه و بدون ویزا را در این منطقه فراهم میکند. این پیمان در سال ۱۹۸۵ امضا شد.
با این حال، دولت ایتالیا اعلام کرد که این اقدام شامل شهروندان اسپانیا یا دیگر شهروندان اتحادیه اروپا که به ایتالیا سفر میکنند نخواهد شد و در عوض شامل کنترلهای هدفمند بر اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا خواهد بود که از طریق هوا یا دریا از اسپانیا وارد ایتالیا میشوند.
«نخستوزیر ایتالیا»(جورجیا ملونی) در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «این یک اقدام فوقالعاده است که برای حفاظت از امنیت ملی و جلوگیری از پیامدهای احتمالی برای کشور ما اتخاذ شده است».
در مجموع، حادثهٔ اخیر موجب انتشار برخی ادعاها نیز شد. دولت اسپانیا این ادعا را که عمداً تلاش کرده که مهاجرت گسترده غیرقانونی به اروپا را تسهیل کند رد و تاکید کرده که گروههای تبهکار عامل بحران مرزی بودهاند.
ادعای دیگری که بدون مدرک مطرح شد، این بود که مراکش عمداً مرز را باز گذاشته یا برخی کشورهای خارجی پشت این بحران قرار داشتهاند.
«تنشهای میان اسپانیا و مراکش بر سر مرز سبته »
اگرچه در گذشته «تنشهای دیپلماتیک میان اسپانیا و مراکش بر سر سبته و مسئلهٔ صحرای غربی» وجود داشته، اما برای بحران اخیر هیچ مدرکی درباره دخالت عمدی دولت مراکش یا نقش بازیگران خارجی ارائه نشده است.
ایتالیا روز جمعه نهم مرداد اعلام کرد در پی «ورود گسترده مهاجران به منطقه سِبته، منطقه خودمختار اسپانیا در شمال آفریقا»(هممرز با مراکش) اجرای «توافق شنگن با اسپانیا» را به حالت تعلیق درآورده است.
توافق شنگن تا ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ تعلیق می شود
مقامهای ایتالیایی گفتند : «تعلیق شنگن از روز شنبه۱ اوت ۲۰۲۶(۱۰ مرداد ۱۴۰۵) اجرا میشود و یک ماه ادامه خواهد داشت.»
چند کشور اروپایی پیشنهاد کردند عضویت اسپانیا در منطقه آزاد تردد شنگن تعلیق شود، هرچند وزیر خارجه اسپانیا گفت تمامیت این منطقه «تضمینشده» است.
«جورجا ملونی»(نخستوزیر ایتالیا) این تعلیق یکماهه را «اقدامی فوقالعاده» توصیف کرد که هدف از آن «حفاظت از امنیت ملی و جلوگیری از پیامدهای احتمالی برای کشور ما» است.
وزارت کشور ایتالیا به خبرگزاری فرانسه تأیید کرد که مبادی ورودی دریایی و هوایی این کشور به روی اسپانیا بسته شده است، اما هشدار داد که این تصمیم بر سفر شهروندان اسپانیایی و اروپایی به ایتالیا تأثیری نخواهد گذاشت.
سخنگوی این وزارتخانه همچنین گفت پس از گفتوگو با فرانسه، دو کشور کنترلهای موجود در مرزهای زمینی را تقویت خواهند کرد.
فرانسه و ایتالیا روز شنبه(۱ اوت ۲۰۲۶(۱۰ مرداد ۱۴۰۵) پس از آنکه حدود ۶۰ هزار نفر وارد این منطقه خودمختار از اسپانیا در شمال آفریقا شدند، کنترلهای مرزی را تشدید کردند؛ رویدادی که یکی از بزرگترین بحرانهای مهاجرتی اتحادیه اروپا در سالهای اخیر را رقم زد.
«رئیس منطقهای سبته»(خوان خسوس ویواس) به خبرنگاران گفت مهاجران از مراکش وارد این منطقه شدهاند، اما مقامها تا عصر جمعه اعلام کردند بیش از ۴۸ هزار نفر از آنها بازگشتهاند.
توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:هر دو شهر بندری«سئوتا و ملیلا»در سواحل شمالی ساحل مدیترانهای مراکش، آفریقا را به اروپا متصل میکنند توسعه یافتهاند،مهاجران آفریقایی که به دنبال زندگی بهتر در اروپا هستند.
از صبح پنجشنبه۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶(۸ مرداد ۱۴۰۵)حدود ۶۰،۰۰۰ مهاجر، یا با دور زدن نردههای زمینی یا با شنا در امتداد ساحل، وارد سئوتا شدند. دهها نفر در این تلاش جان باختند ۵۸ جسد در سمت مرز اسپانیا پیدا شده است.
«مرز سئوتا، اسپانیا»نقشه
سئوتا و شهر خواهر بزرگترش ملیلا، که در حدود ۴۰۰ کیلومتری جنوب ساحل واقع شده است، پیشینه اسپانیایی خود را به قرن پانزدهم میلادی بازمیگردانند.
«سئوتا و ملیلا»(Ceuta and larger)
«سئوتا و ملیلا در ۴۰۰ کیلومتری جنوب ساحل مدیترانه واقع شده است»
این دو شهر(سئوتاو ملیلا) که مورد توجه مراکش هستند، مدتهاست که نقطه عطفی در روابط دیپلماتیک با اسپانیا بودهاند. مادرید ادعا میکند که هر دو سرزمین بخشهای جداییناپذیر اسپانیا هستند و از وضعیت مشابهی با مناطق نیمه خودمختار در سرزمین اصلی خود برخوردارند.
از نظر تاریخی، هر دو شهر بندری به عنوان مراکز نظامی و تجاری که آفریقا را به اروپا متصل میکنند، توسعه یافتهاند. از سال ۱۹۹۵، آنها به عنوان جوامع خودمختار از میزان محدودی از خودگردانی برخوردار بودهاند.
بیکاری در میان نیروی کار بومی بیش از ۳۰ درصد است که از بالاترین نرخها در اسپانیا محسوب میشود. این شهرها آهنربایی برای هزاران تاجر و کارگر ساده هستند که هر روز برای امرار معاش از مرز مراکش عبور میکنند.
مرزهای به شدت مستحکم سئوتا و ملیلا به طور فزایندهای تحت فشار مهاجران آفریقایی قرار گرفته است که به دنبال زندگی بهتر در اروپا هستند. گروههای حقوق بشر و اتحادیه اروپا نگرانی خود را در مورد اخراج مهاجران غیرقانونی با مادرید مطرح کردهاند.
مشاوره-روانشناسی