«کریدور جاده‌ای جایگزین تنگه هرمر» از طریق عربستان سعودی. بندر جده در دریای سرخ جایگزینی برای عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند.«خط کشتیرانی از مسیرکانال سوئز و دریای سرخ»(CMA CGM) از جده، کریدورهای جاده‌ای، با یا بدون اتصالات دریایی، برای تحویل به عربستان سعودی (دمام)، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عراق ایجاد شده است.

«دبیرکل نهاد دریانوردی سازمان ملل متحد» روز پنج‌شنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶(۴ تیر ۱۴۰۵) اعلام کرد که از روز سه‌شنبه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶(۲ تیر ۱۴۰۵) تاکنون، در مجموع حدود ۱۱۵ کشتی و ۲ هزار و ۵۰۰ دریانورد از تنگه هرمز خارج شده‌اند.

کشتی متخلف در اطراف تنگه هرمز هدف قرارگرفت.

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:«مسیر عمان برای عبورکشتی ها»(جایگزین تنگه هرمز)کجاست؟

«گذرگاه عمان»(طرح عمانی) برای دور زدن «تنگه هرمز»کجاست؟ کدام مسیر

Iran War Strait of Hormuz

یک مقام آمریکایی به آسوشیتدپرس گفت که این کشتی مورد اصابت یک پهپاد ایرانی قرار گرفته است:«کشتی تجاری Ever Lovely»است.

ترامپ: ایران با پهپاد یک کشتی را در تنگه هرمز هدف قرار داد،«این نقض احمقانه آتش‌بس است»

رادیو فردا نوشت:دونالد ترامپ،‌ رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶(۵ تیر ۱۴۰۵) اعلام کرد ایران با حملات پهپادی خود به یک کشتی در تنگه هرمز خسارت وارد کرد و این اقدام را «نقض آتش‌بس» خواند.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «جمهوری اسلامی ایران دست‌کم چهار پهپاد انتحاری را به سمت کشتی‌هایی که در حال عبور از تنگه هرمز بودند، شلیک کرد. یکی از این پهپادها مستقیماً به عرشه بالایی یک کشتی باری بزرگ و بسیار گران‌قیمت اصابت کرد. این حمله به کشتی خسارت وارد کرد، اما کشتی توانست به مسیر خود ادامه دهد.»

ترامپ افزود که ارتش آمریکا سه پهپاد دیگر را سرنگون کرد و افزود: «واضح است که این اقدام نقض احمقانه توافق آتش‌بس با ماست.»

مسیر عمان؟

«دبیرکل نهاد دریانوردی سازمان ملل متحد» روز جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶(۵ تیر ۱۴۰۵) تیر اعلام کرد که از روز سه‌شنبه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶(۲ تیر ۱۴۰۵) تاکنون، در مجموع حدود ۱۱۵ کشتی و ۲ هزار و ۵۰۰ دریانورد از تنگه هرمز خارج شده‌اند.

«آرسنیو دومینگز»(دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی) این آمار را پس از آن اعلام کرد که این سازمان روز پنج‌شنبه، در پی حمله به یک کشتی در خلیج عمان، تلاش‌های خود برای تخلیه حدود ۶۰۰ کشتی و ۱۱ هزار ملوان را به حالت تعلیق درآورد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت که ایران با شلیک پهپاد به این کشتی خسارت زده است.

«دومینگز»(دبیرکل نهاد دریانوردی سازمان ملل متحد)در یک جلسه خبری آنلاین گفت: «در سه روز و نیم گذشته، ۱۱۵ کشتی از تنگه هرمز خارج شده‌اند که این به معنای خروج ایمن حدود ۲ هزار و ۵۰۰ دریانورد از این آبراه است.»

Oman Strait of Hormuz

این عملیات از روز سه شنبه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶(۲ تیر ۱۴۰۵) و همزمان با آغاز برنامه عبور ایمن سازمان ملل آغاز شده بود.

Bahrain US Rubio Gulf

وی افزود که پس از «رایزنی با برخی کشورها، به‌ویژه کشورهای منطقه»، تصمیم گرفته است روند تخلیه کشتی‌ها و خدمه‌ای را که به دلیل جنگ میان آمریکا و ایران در منطقه گرفتار شده بودند، به‌طور موقت متوقف کند.

با این حال، داده‌های سامانه‌های ردیابی نشان می‌دهد که کشتی‌ها روز جمعه همچنان از مسیری استفاده می‌کردند که مورد تأیید ایران نیست.

مسیرجایگزین تنگه هرمز کجاست؟

عملیات رسمی خروج کشتی‌ها و خدمه از طریق دو مسیر انجام می‌شود؛ یکی در نزدیکی سواحل عمان و دیگری در نزدیکی سواحل ایران.

هیچ‌یک از این دو مسیر، گذرگاه سنتی تعیین‌شده از سوی سازمان بین‌المللی دریانوردی در سال ۱۹۶۸ در قالب «طرح تفکیک مسیرهای تردد دریایی» برای کاهش خطر برخورد کشتی‌ها در تنگه هرمز نیست.

دلیل این موضوع، وجود مین‌های دریایی در مسیر معمول عبور کشتی‌هاست.

بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که ایران و ایالات متحده با هدف پایان دادن به جنگ امضا کردند، تهران متعهد شده است که ظرف ۳۰ روز مین‌های دریایی را از این منطقه پاکسازی کند.

ادامه حرکت کشتی‌ها در مسیر جایگزین

از سوی دیگر، خبرگزاری فرانسه بر اساس داده‌های سامانه‌های ردیابی کشتی‌ها که روز جمعه منتشر شد، اعلام کرد حجم تردد در تنگه هرمز نسبت به اوج ثبت‌شده در روز چهارشنبه کاهش یافته است، اما کشتی‌ها همچنان از مسیری استفاده می‌کنند که مورد تأیید ایران نیست.

بر اساس داده‌های «سامانه ردیابی کپلر» دست‌کم ۴۲ کشتی حامل کالا، از جمله نفتکش‌ها، کشتی‌های حمل گاز و کشتی‌های فله‌بر حامل محموله‌هایی مانند کود شیمیایی، روز پنج‌شنبه از تنگه هرمز عبور کردند. این رقم در مقایسه با ۵۷ کشتی در روز چهارشنبه کاهش نشان می‌دهد.

از میان این ۴۲ کشتی، ۱۰ فروند وارد خلیج فارس شدند و ۳۲ فروند از آن خارج شدند. نیمی از این کشتی‌ها از مسیر جنوبی، در امتداد سواحل عمان، عبور کردند.

بر اساس «داده‌های کپلر» تا بعدازظهر روز جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶(۵ تیر ۱۴۰۵) نیز ۲۹ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کرده بودند که ۱۰ فروند وارد خلیج فارس و ۱۹ فروند از آن خارج شده بودند.

از این میان، ۱۷ کشتی از مسیر نزدیک به سواحل عمان استفاده کردند؛ با وجود آنکه یک کشتی کانتینربر با پرچم سنگاپور، طبق اعلام مرکز «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» روز پنج‌شنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶(۴ تیر ۱۴۰۵)هنگام عبور از همین مسیر گزارش داده بود که هدف اصابت یک پرتابه قرار گرفته است.

سامانه ردیابی «مرین ترفیک» نیز ثبت کرده است که از ساعت ۱۴:۱۰ به وقت گرینویچ، زمان وقوع این حمله، تا نیمه‌شب پنج‌شنبه، حدود ۱۵ نفتکش و کشتی باری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز پنج‌شنبه اعلام کرد که عمان و سازمان بین‌المللی دریانوردی بدون مشورت با تهران، مسیر جدید عبور کشتی‌ها را اعلام کرده‌اند و به شناورها هشدار داد از این مسیر استفاده نکنند.

سپاه در بیانیه خود اعلام کرد: «تنها مسیرهای مجاز برای عبور از تنگه هرمز، مسیرهایی هستند که توسط جمهوری اسلامی ایران تعیین شده‌اند.»

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز روز جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶(۵ تیر ۱۴۰۵) گفت عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز بدون هماهنگی با حکومت ایران «قابل تضمین نیست» و هشدار داد که در صورت انجام نشدن این هماهنگی، ممکن است مسیرهای تعیین‌شده برای تردد کشتی‌ها به حالت تعلیق درآید.

تنگه هرمز پیش از جنگ ۴۰ روزه محل عبور حدود ۲۰ درصد از نفت خام و گاز مایع مصرفی جهان بود و در پی مسدود شدن آن توسط ایران، علاوه بر بالا رفتن قیمت انرژی، کشورهای مختلف دچار کمبود شدند.

در پی امضای تفاهم‌نامه بین ایران و آمریکا و بازگشایی این آبراه، قیمت نفت خام به سطح پیش از جنگ رسیده است.

Bahrain US Rubio Gulf

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:مسیرجایگزین تنگه هرمز(برای ترددکشتی ها)کجاست؟

مسیر جایگزین تنگه هرمز برای تردد کشتی‌ها. دریای عمان؟ نقشه

map of trade routes in middle east
راه‌های لجستیکی امن از طریق امارات متحده عربی. مسیرهای حمل و نقل جایگزین متعدد، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عمان، عراق، قطر، بحرین، کویت و اردن را از طریق چهار بندر که همگی در جنوب تنگه هرمز واقع شده‌اند، به هم متصل می‌کنند. این نقاط ورودی استراتژیک برای جریان‌های خلیج فارس، بنادر خور فکان، فجیره، صحار و جده هستند. از این بنادر، CMA CGM کریدورهای لجستیکی را برای خدمت به مراکز اصلی در امارات متحده عربی (خلیفه، جبل علی، شارجه) و همچنین سایر کشورهای هم‌مرز با خلیج فارس، از طریق ترکیبی از حمل و نقل جاده‌ای منطقه‌ای و دریایی ارائه می‌دهد.
کریدور جاده‌ای جایگزین از طریق عربستان سعودی. بندر جده در دریای سرخ نیز جایگزینی برای عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند. CMA CGM از جده، کریدورهای جاده‌ای، با یا بدون اتصالات دریایی، برای تحویل به عربستان سعودی (دمام)، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عراق ایجاد کرده است. این چیدمان همچنین امکان اتصال جریان‌ها به مدیترانه و آسیا را بدون قرار گرفتن در معرض تنگه فراهم می‌کند.

راهکار جاده‌ای مکمل از طریق سلطنت عمان. CMA CGM همچنین از بنادر عمان برای ارائه یک مسیر جاده‌ای جایگزین اصلی سوم استفاده می‌کند. این بنادر امکان اتصال جاده‌ای به امارات متحده عربی و کشورهای شمالی خلیج فارس را فراهم می‌کنند و خدمات جاده‌ای و فیدر را با هم ترکیب می‌کنند و جایگزین قابل اعتمادی برای جریان‌های منطقه‌ای و فرامرزی ارائه می‌دهند.

نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در پیامی کوتاه که چهارشنبه شب منتشر شد، اعلام کرد که مسیر ترانزیت امن عمان از طریق نیمه جنوبی تنگه هرمز را که به تازگی اعلام شده است، رد می‌کند. این مسیر یکی از دو گزینه‌ای است که توسط طرح ترانزیت امن سازمان بین‌المللی دریانوردی برای خروجی‌های هرمز ارائه شده است.نیروی دریایی سپاه پاسداران در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد: «مسیر پیشنهادی غیرقابل قبول است و خطرات ایمنی جدی را به همراه دارد.» در چارچوب حملات اخیر ایران به کشتیرانی، هشدار «ایمنی» بار یک تهدید معتبر را به دوش می‌کشد.

ویکی پدیا اینگونه نوشت:طرح جداسازی ترافیک تنگه هرمز که توسط سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) به رسمیت شناخته شده است.

Iran Strait of Hormuz
منتشر شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۲ بعد از ظهر توسط هیئت اجرایی دریایی
ترافیک ورودی و خروجی خلیج فارس از طریق تنگه هرمز به خطوط دریایی تثبیت‌شده‌ای که توسط سازمان بین‌المللی دریانوردی سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده است، محدود می‌شود. در باریک‌ترین نقطه، هم کانال شمالی/داخلی و هم کانال جنوبی/خارجی در آب‌های عمان قرار دارند، چه قبل و چه بعد از این نقطه انسداد، خطوط دریایی از نظر تاریخی به داخل خاک ایران عبور کرده‌اند. طرح خطوط دریایی در درجه اول برای زمان‌های صلح و ثبات طراحی شده است، با کانال‌های بهینه که زمان عبور و مرور و هزینه‌های سوخت را به حداقل می‌رسانند. بخش عمده‌ای از تلاش‌های دیپلماتیک عمان علیه ایران بر اساس نیاز این دو کشور به توافق با اجرای بدون قید و شرط طرح جداسازی ترافیک به نفع هر دو طرف و جامعه بین‌المللی است.

نیروی دریایی سپاه مسئول مدیریت عملیات زمینی مسیر ترجیحی ایران از طریق تنگه هرمز است که در ضلع شمالی آبراه از کنار جزیره قشم (تصویر بالا) عبور می‌کند.

مسیر سازمان بین‌المللی دریانوردی/عمان به جنوب TSS، نزدیک شبه جزیره مسندم (سلطنت عمان)

گذرگاه عمان شامل یک منطقه انتظار تعیین‌شده در داخل خلیج فارس و شش نقطه عبور در اطراف شبه‌جزیره مسندم است که کشتی‌ها را درست در جنوب طرح جداسازی ترافیک اصلی که گمان می‌رود مین‌گذاری شده باشد، نگه می‌دارد.

این مسیر در آب‌های عمان قرار دارد و به طور مشترک بین سلطنت عمان و سازمان بین‌المللی دریانوردی هماهنگ شده است. از ابتدا تا انتها، این یک سفر کوتاه ۴-۵ ساعته است - اما با توجه به مرگ ۱۱ دریانورد که تا به امروز در این درگیری رخ داده است، سفری دلهره‌آور برای دریانوردان است.

بررسی حرکت کشتی‌ها در تنگه در ۱۹ ژوئن که امروز در ۲۰ ژوئن نیز تکرار شد، نشان می‌دهد که کشتی‌ها اکنون در مسیرهای ورودی، در خود تنگه و سپس در امتداد خلیج فارس، از آب‌های سرزمینی ایران اجتناب می‌کنند، جایی که مسیر استاندارد قبلاً عمدتاً از طریق آب‌های ایران بود.
مسیرهایی که اکنون مورد استفاده قرار می‌گیرند، در آب‌های بین‌المللی در امتداد خلیج عمان قرار دارند. در داخل تنگه، به نظر می‌رسد کشتی‌ها بیشتر به سمت جنوب و کاملاً در آب‌های عمان، در کانال شمالی/داخلی - مسیر قبلی که برای دور زدن آب‌های سرزمینی ایران استفاده می‌شد - حرکت می‌کنند. پس از ورود به خلیج فارس، همه کشتی‌ها به جز آنهایی که به سمت بنادر ایران می‌روند، نزدیک به ساحل راس الخیمه، در داخل آب‌های سرزمینی امارات، حرکت می‌کنند. ازدحام زیاد در خطوط دریایی باریک‌تر، ناگزیر خطر برخورد را افزایش می‌دهد.