خانه مشاور

نگرانی آمریکا از ناتوانی در مهار پهپاد های خوفناک ایران:در تحقیقات و بررسی‌های اوکراین روی پهپادهای شاهدی که ارتش این کشور ساقط کرده، به‌طور مکرر قطعات الکترونیکی‌ای شناسایی شده است که در بازارهای آمریکا و اروپا و آسیا به‌راحتی در دسترس است، و این نگرانی از رسیدن فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه به برنامه‌های نظامیِ تحت تحریم از طریق شبکه‌های پیچیده واسطه‌گری را دوچندان می‌سازد.

وحشت اروپا وآمریکا ازپهپاد های ایران
تصویب لایحه‌ای در آمریکا برای قطع دسترسی پهپادهای ایرانی به فناوری‌های غربی

اعضای مجلس نمایندگان آمریکا، با تصویب این لایحه، سه وزارتخانهٔ تجارت و اقتصاد و امور خارجه و دفاع ایالات متحده را موظف کردند که راهکارهایی جدید طراحی و تدوین کنند که از طریق آن‌ها بتوان زنجیره‌ای را شناسایی و قطع کرد که حکومت ایران با بهره‌گیری از آن به فناوری‌های حیاتی برای برنامه پهپادی خود دست می‌یابد./پنجشنبه ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶(۲۲ خرداد ۱۴۰۴)

طبق تأکید حامیان این مصوبه در مصاحبه با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، قانون جدید قرار است پاسخگوی مسئله‌ای باشد که تاکنون راه‌حلی برای آن یافت نشده است: سر در آوردن قطعات الکترونیکی تولیدشده در غرب از پهپادهای ایرانی به‌رغم تصویب تحریم و کنترل صادرات.

«برایان مَست»(رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا)در مصاحبه با رادیو اروپای آزاد تأکید کرد: «از پهپادهای ایرانی برای ایجاد وحشت در غیرنظامیان و حمله به آمریکایی‌ها و متحدان آمریکا در سراسر جهان استفاده می‌شود.»

«بریان مست» همچنین در مصاحبه با اعضای کنگره آمریکا هشدار داد که سیستم‌های پهپادهای ایرانی غالبا بر فناوری‌های آمریکایی و اروپایی متکی است.

«در این مصوبه که اکنون باید در سنای آمریکا هم تصویب شود، به قطعاتی اشاره شده که در بازار به‌راحتی در دسترس هستند و غالباً از آن‌ها در سیستم پهپادهای ایرانی استفاده می‌شود،‌ از جمله ریزپردازنده‌ها، ابزار کنترل، رگلاتور ولتاژ، ابزار کنترل سیگنال دیجیتالی، و جی‌پی‌اس.»

پیشتر اخبار و گزارش‌هایی مورد تأیید مقامات آمریکایی از شناسایی قطعات الکترونیکی غربی در پهپادهای ایرانی منتشر شده است،‌ از جمله در پهپاد سِری «شاهد» که روسیه نیز در جنگ با اوکراین از آن بهره گرفته است.

لایحه تصویب‌شده وزارت تجارت و اقتصاد را موظف می‌سازد که در عرض ۶۰ روز فناوری‌هایی را که حکومت ایران در ساخت پهپاد استفاده می‌کند یا می‌تواند استفاده کند، سازندگان و فروشندگان آن‌ها، و توزیع‌کنندگان و واسطه‌هایی را شناسایی کند که به جمهوری اسلامی ایران در دور زدن قوانین صادرات کمک می‌کنند.

قانونی وضع کرده اند واما نمی دانند ازکجابایدشروع کنند!

در این میان، کار وزارت امور خارجه آمریکا هماهنگ کردن کشور با متحدانش برای «تهیه کنترل یکسان بر صادرات و جلوگیری از رسیدن فناوری‌های حساس به ایران» است. وزارت خارجه ایالات متحده برای این کار ۹۰ روز وقت دارد.

وزارت دفاع آمریکا هم موظف است در ۳۰ روز از زمان اجرایی شدن قانون، راه‌هایی چون طراحی نرم‌افزار و ابزارهای پیشرفتهٔ تولید برای قطع دسترسی ایران به فناوری‌های کلیدی پهپادی بیندیشد و در عرض ۴۵ روز کنگره را از نتیجه کار خود مطلع کند.

در مصوبهٔ جدید، با اشاره به حمایت حکومت جمهوری اسلامی از گروه‌های مسلحی چون حماس و حزب‌الله و حوثی‌ها و جهاد اسلامی فلسطین، آمده است که افزایش تولید پهپاد در راهبرد منطقه‌ای این حکومت نقشی بنیادی دارد.

افشاگری روزنامه نیویورک تایمز:«یک هلیکوپتر آپاچی» ارتش ایالات متحده در شامگاه دوشنبه ۸ ژوئن ۲۰۲۶(۱۸ خرداد ۱۴۰۵) در نزدیکی تنگه هرمز سقوط کرد و ۲ خدمه آن به نجات یافتند.

رئیس جمهور آمریکا:«هلیکوپتر آپاچی ایالات متحده را ایرانی‌ها در اطراف تنگه هرمز زدند»
دونالد ترامپ روز سه‌شنبه۹ ژوئن ۲۰۲۶(۱۹ خرداد ۱۴۰۵)درر«Truth Social» نوشت: «ارتش بزرگ ما همین الان به من اطلاع داد که دیشب ایرانی‌ها یکی از هلیکوپترهای آپاچی بسیار پیشرفته ما را هنگام گشت‌زنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کردند.»(با پهپاد شاهد ساقط شد).
«جنگ اوکراین»،بلکه «پهپادهای خوفناک ایران»، عامل نگرانی عمده در کنگره آمریکا.

اعضای مجلس نمایندگان، از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه، بارها با اشاره به این‌که این قانون بیشتر به جنگ اوکراین مربوط است، تأکید کردند که «پهپادهای ایرانی» به جزء اصلی عملیات روسیه در خاک اوکراین تبدیل شده است.

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:«برایان مست»(Brian Mas) ازجانبازان جنگ درافغانستان است.

نماینده «برایان مست»(درحال سخنرانی)، «رئیس کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا»، در مراسمی که به افتخار افسران پلیس کشته شده با مدال فداکاری در دفتر بیضی شکل کاخ سفید در واشنگتن، 19 مه 2025 برگزار شد، سخنرانی می‌کند.

«برایان مست»» نماینده جمهوری خواه پنج دوره و تکنسین سابق خنثی سازی مهمات انفجاری ارتش، هر دو پایش را در حین خدمت در افغانستان از دست داد. او قبل از اینکه بعداً در دفتر مبارزه با تروریسم وزارت امنیت داخلی مشغول به کار شود، خدمت نظامی خود را با اندام مصنوعی ادامه داد.

«اِیمی بِرا»(عضو ارشد دموکرات درکنگره آمریکا)، یادآوری کرد:‌ «از زمان آغاز تهاجم همه‌جانبهٔ روسیه به خاک اوکراین، ایران هزاران فروند پهپاد به روسیه فرستاده و راه حمله به زیرساخت‌های اوکراین و غیرنظامیان را هموار کرده است.»

این نکته‌ای است که در بخشی از متن مصوبه لایحه مهار پهپادهای ایران نیز به آن اشاره شده است.

در این میان، کارشناسان تحریم و مقام‌های اوکراینی مدت‌ها است می‌گویند این‌که «هنوز قطعات غربی در پهپادهای ایرانی براحتی یافت می‌شود»، بیانگر آن است که در اجرای درست قوانین کنترل صادرات حفره‌هایی وجود دارد.

توضیحات مدیریت سایت-پیراسته فر:وقتی ایران با یک فروند پهپاد شاهد(باارزش ولی کم قیمت)هلیکوپترِآپاچی»فروق پیشرفته-گران قیمت آمریکا را در نزدیکی «تنگه هرمز»(دریای عمان)ساقط کرد،ارتش آمریکا،بلکه ترامپ به وحشت افتاد که این چه صلاحی است که به جنگ تجهیزات ارتش بزرگ آمریکا آمده است!می توان گفت،آن حرف رهبرانقلاب(آیت الله سیدعلی خامنه ای) که ۱۱ روز قبل از شهادت گفتند،درحال تحقق است که گفت:«مدام میگویند ما ناو فرستادیم طرف ایران. خیلی خب، ناو البتّه یک دستگاه خطرناکی است، امّا خطرناک‌تر از ناو، آن سلاحی است که میتواند این ناو را به قعر دریا فرو بفرستد.»سه شنبه(۲۸ بهمن ۱۴۰۴) در دیدار باز مردم تبریز و آذربایجان شرقی.

نگرانی آمریکا از ناتوانی در مهار پهپاد های خوفناک ایران:،وقتی آمریکا وحتی اروپا از مهار پهپادهای ایران مستأصل می شوند،نه دسترسی به کارخانه تولیداتش را دارند ونه سازنده اش را میشناسند که که از ارسال این پرنده های ویرانگر به ایران جلوگیری کنند،نگرانی آمریکا از ناتوانی در مهار پهپاد های خوفناک ایران تولیدمی شود وقطعاتش براحتی دربازارهای جهانی وجود دارد، تجهیزات لازم برای ساخت پهپاد ایرانی براحتی قابل درسترس است.

در تحقیقات و بررسی‌های اوکراین روی «پهپادهای شاهد»ی که ارتش این کشور ساقط کرده، به‌طور مکرر قطعات الکترونیکی‌ای شناسایی شده است که در بازارهای آمریکا و اروپا و آسیا به‌راحتی در دسترس است، و این نگرانی از رسیدن فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه به برنامه‌های نظامیِ تحت تحریم از طریق شبکه‌های پیچیده واسطه‌گری را دوچندان می‌سازد.

در همین زمینه، «کی‌یف»(پایتخت اوکراین) همواره خواستار بازرسی‌ دقیق‌تر و شدیدتر کانال‌های تأمین قطعات در کشورهای ثالث شده است، با این استدلال که ایران و روسیه برای دستیابی به قطعات مورد نیاز خود بسیار به واسطه‌ها و توزیع‌کنندگان و شرکت‌های صوری متکی‌اند.
«راه‌های پر کردن حفره‌ها درمهار پهپادهای ایران»

«حامیان قانون جدید مهار پهپادهای ایران»(درکنگره آمریکا) اذعان کرده‌اند که «کنترل استفاده نهایی از فناوری‌هایی که در بازار آزاد موجود است در ایران چالش کوچکی نیست، و با توجه به این که بسیاری از قطعات مورد استفاده در پهپادها کاربرد غیرنظامی مشروع هم دارند و آزادانه در بازار جهانی معامله می‌شوند کنترل آنها در قالب برنامه تحریم کشورها هم بسیار پیچیده می‌شود.»

به‌گفتهٔ کارشناسان این حوزه، چالش در ساختار زنجیره تأمین جهانی است، زنجیره‌ای که در آن «خرده پردازشگرها» و «دستگاه‌های هدایت و کنترل پهپادها» را می‌توان قبل از رساندن به مشتری نهایی میان چندین واسطه دست به دست کرد. این کار جلوگیری از کاربرد قطعات در برنامه‌های نظامی را، حتی وقتی که محدودیت صادرات وجود دارد، بسیار دشوار می‌سازد.

از همین رو، این مسئله به‌طور فزاینده نظر دولت‌های غربی و مقام‌های اوکراینی را به خود جلب کرده است که هشدار می‌دهند هم روسیه و هم ایران شیوه‌های خرید و تأمین قطعات را با حفره‌هایی که در برنامه اجرای کنترل صادرات وجود دارد سازگار کرده‌اند، از جمله با صادرات به مقاصد میانی پیش از رسیدن به کشور خریدار و استفاده از واسطه‌ها در کشورهای ثالث.

همزمان، برخی از تحلیل‌گران بارها تذکر داده‌اند که تحریم می‌تواند هزینه تأمین قطعات را افزایش داده و روند انجام آن را کُند کند، اما نمی‌تواند دسترسی به فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه را به طور کامل قطع کند.

برایان مست با اشاره به این‌که اقدامات کنونی نتوانسته‌اند مانع دستیابی ایران به قطعات حیاتی پهپاد شوند می‌گوید: «حال که هنوز فناوری‌های آمریکایی و کشورهای متحد خود را در پهپادهای ایران مشاهده می‌کنیم، باید حفره‌ها را پر کنیم، بر شدت اجرای قانون بیفزاییم، و با شرکای خود همکاری نزدیک‌تر داشته باشیم تا بتوانیم جلو این اتفاق را بگیریم.»

به گفته «دَن رایس»، مدیر دانشگاه آمریکایی کی‌یف و «مشاور ویژه سابق فرمانده ارتش اوکراین» در مصاحبه با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، تصویب لایحهٔ جدید بیانگر حمایت کلی از اوکراین و تلاش برای افزودن فشار بر روسیه است.

«دن رایس» گفت: «این قانون بسیار ضروری و بسیار بسیار مهم است. اول این که نشان‌دهنده حمایت همگانی از اوکراین از طرف مردم آمریکاست که هر یک نماینده‌ای در مجلس نمایندگان دارند. دوم این که اگر این لایحه اهمیت ویژه نداشت، مجلس نمایندگان وقت خود را صرف تصویب‌ آن نمی‌کرد. تمام کشورهای آزاد،‌ تمام دموکراسی‌ها باید هر کاری از دست‌شان برمی‌آید بکنند تا فشار بر روسیه افزایش یابد.»

«دن رایس»(رئیس دانشگاه آمریکایی کیف)بعلت اقداماتش در اوکراین از ارتش آمریکا جائزه دریافت کرد.

«ژنرال کریستوفر تی. دوناهو»(فرمانده ارتش ایالات متحده در اروپا و آفریقا و فرماندهی زمینی ناتو) جایزه غیرنظامی خدمات بشردوستانه را به«دن رایس»(Dan Rice) اهدا کرد.

«رئیس دانشگاه آمریکایی کیف» همچنین خواستار اجرای دقیق تحریم مربوط به فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه است و می‌گوید: «مدیر هر شرکت آمریکایی که دانسته تحریم فناوری‌های دوگانه علیه روسیه را زیر پا می‌گذارد باید با حداکثر مجازات از جمله مجازات خیانت به کشور روبه‌رو شود.»

لایحهٔ جدید مجلس نمایندگان پس از تصویب در سنای آمریکا باید به امضای رئیس‌جمهور ایالات متحده برسد تا به قانون لازم‌الاجرا تبدیل شود.