ازخلخالی"بهشتی تااژه ای"۱+۷مروری بر تحولات قوه قضائیه۴۰سال انقلاب
اولین رئیس قضا(حاکم شرع)آیت الله صادق خلخالی بود واما اولین رئیس قوه قضائیه آیت الله بهشتی بود.
اوائل«قوه قضائیه»بصورت شورایی اداره می شد،اولین وزیردادگستری،چراامام «خلخالی»برای برای مسندقضابرگزید؟سرنوشت خلخالی..بهشتی چگونه توانست براوضاع نابسامان قضامسلط شود؟ ۴۰سال انقلاب..درادامه خواهیدخواند.
«حجت الاسلام اژه ای» جایگزین «آیت الله رئیسی» شد،رئیسی رئیس جمهورشد.
متن حکم رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است:پنج شنبه، ۱۰ تیر ۱۴۰۰
بسم الله الرّحمن الرّحیم
جناب حجتالاسلام والمسلمین آقای حاج شیخ غلامحسین محسنی اژهای دامت تأییداته
اکنون که جناب آقای رئیسی با رأی ملت ایران توفیق خدمت در جایگاه ریاست جمهوری اسلامی ایران یافتهاند، با تشکر فراوان از خدمات ارزندهی ایشان در مدت مسئولیت قضائی و کارنامهی افتخارآمیزی که در پایهگذاریِ اقدامات ماندگار از خود به جای گذاشتهاند، جنابعالی را که علاوه بر صلاحیتهای قانونی، برخوردار از تجربهی گرانبها و شناخت عمیق و سابقهی درخشان در امر قضا میباشید، بر اساس اصل یکصد و پنجاه و هفت، به ریاست قوهی قضائیه منصوب میکنم.
انتظار اینجانب، اولاً: اهتمام جدّی به مأموریتهای اساسی دستگاه قضاء در قانون اساسی است، یعنی گسترش عدالت، و احیاء حقوق عامّه، و تأمین آزادیهای مشروع، و نظارت بر حسن اجرای قوانین، و پیشگیری از وقوع جرم، و نیز مبارزهی قاطع با فساد؛ و ثانیاً: ادامهی رویکرد تحوّلی و اجرای سند تحول موجود با اهتمام ویژه؛ و ثالثاً: گسترش فناوریهای نوین و تضمین دستیابی آسان و رایگان مردم به خدمات قضائی؛ و رابعاً: گماردن نیروهای کارآمد و جهادی و فاضل و صالح در مسئولیتها، و تربیت مدیران شایسته برای سطوح عالی و میانی قضائی و اداری؛ و خامساً: ارج نهادن به خدمات قضات پاکدامن و حفظ عزت و منزلت ایشان، و متقابلاً برخورد قاطع با معدود افراد متخلّف؛ و سادساً: ارتباط با متن مردم و حضور در میان آنان که دارای برکاتِ بسیار است.
توفیقات جنابعالی و همکارانتان را از خداوند متعال مسألت میکنم و امیدوارم خدمات شما موجب رضای خدا و خلق گردد. بحوله و قوّته؛ و السلام علیکم و رحمةالله/سیّدعلی خامنهای ۱۰ تیر ۱۴۰۰
همه رؤسای قوه قضائیه: بهشتی-موسوی اردبیلی،یزدی،شاهرودی،لاریجانی،رئیسی.
مروری بر تحولات قوه قضائیه
درپی استعفای آیت الله حاج صادق لاریجانی -مقام معظم رهبری در۱۶اسفند۱۳۹۷
آیت الله سیدابراهیم رئیسی(تولیت حرم امام رضا) را به ریاست قوهی قضائیه منصوب کردند.
توضیحات مدیریت سایت-پیراسته فر:بعد از رحلت حضرت امام خمینی(آغاز زعامت حضرت آیت الله خامنهای) حجتالاسلام والمسلمین رئیسی با حکم آیت الله یزدی رئیس وقت قوه قضائیه، به سمت دادستان تهران منصوب شد و از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ به مدت پنج سال این مسئولیت را برعهده داشت.
پس از آن و از سال ۱۳۷۳ به ریاست سازمان بازرسی کل کشور منصوب شد و این سمت را تا سال ۱۳۸۳ عهده دار بود، از سال ۱۳۸۳ تا سال ۱۳۹۳، به مدت ۱۰ سال معاون اول قوه قضائیه بود.
ورود آقای رئیسی به عرصه مدیریت قضایی از سال ۱۳۵۹ و با حضور در جایگاه دادیاری شهرستان کرج آغاز شد،بعدازچند ماه با حکم دادستان کل انقلاب( آیتالله قدوسی) دادستان کرج شد.
«آیت الله صادق لاریجانی» در ۲۴ مرداد سال ۱۳۸۸ توسط رهبر معظم انقلاب به عنوان رئیس قوه قضائیه منصوب و جانشین آیت الله شاهرودی شد(۱۰سال درمسند-ریاست- قضابود)
۷+۱ رئیس قوه قضائیه
همه رؤسای قوه قضائیه: بهشتی-موسوی اردبیلی،یزدی،شاهرودی،لاریجانی،رئیسی،محسنی اژه ای
آیات عظام:
۱-«سیدمحمدحسینی بهشتی»( ازاسفند ۱۳۵۸ الی شهادت(۷تیر۱۳۶۰) بمدت ۱۶ماه
۲-«سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی» (تیر۱۳۶۰الی۱۳۶۸) بمدت ۸سال
۳-«محمدیزدی» (۲۴مرداد۱۳۶۸ تا ۱۳۷۸)مدت ۱۰ سال
۴-«سید محمود هاشمی شاهرودی»(۱۳۷۸الی مرداد۱۳۸۸ )مدت ۱۰ سال
۵ - «صادق آملی لاریجانی»(۲۴ مرداد سال ۱۳۸۸الی اسفند۱۳۹۷)مدت -حدود-۹سال ونیم.
۶- «سیدابراهیم رئیسی» (۱۶اسفند۱۳۹۷تا ۹ تیر ۱۴۰۰)
۷- «غلامحسین محسنی اژه ای» (۱۰ تیر ۱۴۰۰ تا ؟)
* «صادق خلخالی» از ۲۴بهمن۱۳۵۷الی اسفند ۱۳۵۸)
سال ۱۳۷۸مرحوم شاهرودی ریاست قضارا از محمد یزدی تحویل گرفت.
آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی در کنار شهید آیت الله بهشتی، آیتالله مؤمن و آیتالله ربانی املشی در دیدار با امام خمینی – ۱۳۵۹
بترتیب ازراست:؟،بنی صدر،هاشمی رفسنجانی،آیت الله بهشتی،آیت الله طالقانی.
از چپ: آیتالله شهید بهشتی، آیتالله مؤمن، آیتالله ربانی املشی و آیتالله موسوی اردبیلی اعضای شورای عالی قضائی.
بترتیب ازراست:؟،بنی صدر،هاشمی رفسنجانی،آیت الله بهشتی،آیت الله طالقانی.
اولین کسی که درانقلاب اسلامی دررأس قوه قضابود«آیت الله صادق خلخالی« بود.
آقای خلخالی که اولین حاکم شرع دادگاه های انقلاب بود (امام خمینی درتاریخ۱۳۵۷/۱۱/۲۴حکمش راصادرکردند)
صادق خلخالی در کتاب خاطراتش نوشت: حضرت امام ، دو یا سه روز پس از به ثمر رسیدن انقلاب ، اینجانب را فراخواند و نوشته ای را نشان داد و گفت : این حکم را به نام شما نوشته ام . وفتی که به نوشته نگاه کردم ، دیدم که ایشان حکم قضاوت شرع و دادگاه های انقلاب را باخط خویش به نام اینجانب نوشته است.
جناب حجت الاسلام آقای شیخ صادق خلخالی دامت افاضاته
به جناب عالی ماموریت داده می شود تا در دادگاهی که برای محاکمه ی متهمین و زندانیان تشکیل می شود، حضور به هم رسانده و پس از تمامیت مقدمات محاکمه با موازین شرعیه حکم شرعی صادر کنید.
روح الله الموسوی الخمینی
عرض کردم : متشکرم ، اما« این کار خون دارد و بسیار سنگین است ».
امام فرمود : برای شما سنگین نیست ، «من حامی شما هستم».
عرض کردم : من زحمت کشیده ام و چیزهایی بلدم ، می ترسم که چهره ام در تاریخ انقلاب خونین جلوه گر شود و دشمنان اسلام علیه من تبلیغ کنند ، به ویژه این که باید سردمداران فساد و تباهی در ایران را محاکمه کنم .
امام فرمود : من از شما حمایت می کنم ، وانگهی به چه کسی بدهم که بتوانم به او اطمینان داشته باشم !؟ ضمنا امام فرمود : مصطفی گفته بود که شما حاشیه ی عروه را هم نوشته اید و مجتهد هستید./پارسینه ۳فروردین۱۳۹۴
۱۳۵۸، آیت الله شیخ صادق خلخالی در کنار امام خمینی در مدرسه فیضیه قم
به جنابعالی مأموریت داده میشود تا در دادگاهی که برای محاکمه متهمین و زندانیان تشکیل میشود، حضور به هم رسانده و پس از تمامیت مقدمات محاکمه، با موازین شرعیه حکم شرعی صادر کنید..
آیت الله صادق گیوی خلخالی از روز ۲۴ بهمن ۱۳۵۷، حاکم شرع دادگاه های انقلاب شد.
استعفای (شبهه برکناری) اسفند ۱۳۵٨
هفتم خرداد سال ۱۳۵۸ استتعفاداده بود ولی پدیرفته نشده بود.
نداشتن تشکیلاتی که بتواندابهامات رارفع کند وقائم به شخص بودن احکام واقدامات قضایی به شخص حاکم شرع( خلخالی)نابسامانیهایی پیش آورد که نیاز به جمع کردن این اوضاع بودواین کارفقط ازفردتشکیلاتی ومدیری توانمند، آقای بهشتی برمی آمد.
روزنامه جامجم به نقل از سرحدیزاده، وزیر کار وقت می نویسد شهیدبهشتی می گفت:من باید به این اوضاع خاتمه دهم شهید بهشتی وقتی مسئولیت قوهقضائیه را بر عهده گرفت، یکی از اولین اقداماتش برکناری آقای خلخالی بود و همین باعث شد که خلخالی در مجلس، موضعگیریهای تندی علیه شهید بهشتی داشته باشد».
خلخالی بعداز برکناری، همچنان موردحمایت رهبرانقلاب(امام خمینی)بود.
خلخالی بعد از ماجرای دادگاههای انقلاب یعنی برکناری در اسفند ۵٨، در اسفند ۶٠ به سمت سرپرست کمیته مبارزه با مواد مخدر منصوب شد. سردار مهدی ایوبی میگوید: «حتی حضور آقای خلخالی در این جایگاه، تأثیر روانی بسیاری داشت و تعداد زیادی از معتادان کشور، از ترس شدت عمل آقای خلخالی اعتیادشان را ترک کردند
شدت عمل خلخالی، اما در میان مردم هوادارانی داشت. همینها باعث شد تا سه دوره اول مجلس شورای اسلامی، با رأی بالایی از حوزه انتخابیه قم وارد مجلس شود. او همچنین نماینده دور اول(۱۳۵۸) خبرگان رهبری بود. در تمام سالهای دهه ۶٠، تا وقتی امام زنده بود، خلخالی همچنان در بورس بود. بعد از رحلت امام ،کمکم ناملایمات، خود را به خلخالی نشان داد. وقتی تیغ ردصلاحیت چپیهای آن زمان را گرفتار کرد، خلخالی هم گرفتار آمد. خلخالی با نامه امام«حکم حکومتی» از ردصلاحیت در آستانه مجلس سوم رهایی یافته بود و آرای لازم راکسب کرده بود.
خلخالی تا سال ۱۳۶۷ در مجلس سوم به عنوان نماینده مردم قم حضور داشت
اما ۲۰ماه بعدازرحلت مرادش درانتخابات دوردوم مجلس خبرگان ردصلاحیت شد وبدنبال آن انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی(فروردین ۱۳۷۱) نیزاز ردصلاحیتشدگان بود.البته ردصلاحیتش بعلت تن ندادن به آزمون اجتهاد که شورای نگهبان طراحی کرده بود.
آیت الله خلخالی سال های پایانی عمرش را با ابتلا به پارکینسون و بیماری قلب و مغز گذراند و در ششم آذر ماه ۱۳۸۳ در سن ۷۷ سالگی در گذشت.
«شورای عالی قضائی»
«اعضای شورای عالی قضائی» تا سال ۱۳۶۸ که قانون اساسی مورد بازنگری قرار گرفت، علاوه بر شهید بهشتی و آیتالله موسوی اردبیلی، شامل این افراد بود: "محمدمهدی ربانی املشی، یوسف صانعی و سید محمد موسوی خوئینیها (دادستانهای کل کشور) و آیات شهید علی قدوسی، عبدالله جوادی آملی، مرتضی مقتدایی، محمد مؤمن، سید محمد موسوی بجنوردی، سید ابوالفضل میرمحمدی و سید محمدحسن مرعشی شوشتری فقهای انتخابی شورای عالی قضایی."
اعضای شورای عالی قضائی کشور. از چپ: آیات مرتضی مقتدایی، موسوی اردبیلی، میرمحمدی، صانعی، حسن حبیبی (وزیر وقت دادگستری)، موسوی بجنوردی.
کابینه مهندس بازرگان:ایستاده از راست:محمود احمدزادههروی (وزیر صنایع)، عباس تاج (وزیر نیرو)، اسدالله مبشری (وزیر دادگستری)، محمدحسین اسلامی (وزیر پست و تلگراف)، ناصرمیناچی (وزیر ارشاد)، ابراهیم یزدی (وزیر امورخارجه)، یدالله سحابی (وزیر طرحها و برنامههای انقلاب)، علی شریعتمداری (وزیر علوم)،عباس امیرانتظام (معاون نخست وزیر و سخن گو)، احمد صدر حاجسیدجوادی (وزیر سابق کشور)، مهندس مهدی بازرگان (نخست وزیر)، داریوش فروهر (وزیر کار)، غلامحسین شکوهی (وزیر آموزش و پرورش)، محمدیوسف طاهریقزوینی (وزیر راه)، علی اردلان (وزیر دارائی)، هاشم صباغیان (وزیر کشور)، حسین بنیاسدی (وزیر مشاور در امور اجرایی)، تیمسار سرتیپ محمدتقی ریاحی (وزیر جنگ)
در دولت مهندس مهدی بازرگان نیز، اسدالله مبشری و احمد صدر حاج سیدجوادی وزارت دادگستری را برعهده داشتند، محمدمهدی سجادیان برای مدت کمتر از یک سال (از فروردین تا اسفند ۱۳۵۸) ریاست دیوان عالی کشور را برعهده داشت. این افراد عالیترین مقامهای قضائی جمهوری اسلامی قبل از تدوین قانون اساسی بودند.
مرتضی مطهری ،احتمالاً حسن صانعی وصادق خلخالی
بعد از رحلت امام و بازنگری قانون اساسی، شورای عالی قضائی جای خود را به قوه قضائیه داد و رئیس این قوه در رأس آن قرار گرفت.
۱۳۶۵، آیت الله شیخ صادق خلخالی در کنار رهبر معظم انقلاب و آیت الله مهدوی کنی
توضیحات مدیریت سایت-پیراسته فر:درمنابع مأخوزه اصلاحات انجام گرفته،افروده نمودن مطالب وتصاویر
مشاوره-روانشناسی