کدام کشورها اینترنت ملی دارند؟

 وقتی سخن از شبکه ملی اطلاعات و اینترنت ملی به میان می آید نخستین سوال در باب ضرورت آن است که اساسا چرا باید چنین شبکه ای ایجاد شود و آیا کشور دیگری نیز در جهان چنین کاری کرده است؟ در بخش اول این گزارش از چیستی و چرایی شبکه ملی اطلاعات در ایران سخن گفتیم و در این بخش با نمونه های مشابه آن در سایر کشورها آشنا می شویم.در پاسخ به این سوال باید گفت مشابه‌های بسیاری در دنیا موجود است. البته با کاربردها و تفاوت‌های ساختاری متفاوت. برای مثال NBN یا شبکه باند وسیع در استرالیا و طرح پهنای باند ملی ایالات متحده امریکا در مقیاس‌هایی وسیع، شبکه Kwangmyong در کره شمالی و internet II در آمریکا و میان برخی مراکز پژوهشی در مقیاس‌هایی محدودتر.

البته شبکه Kwangmyong  در کره شمالی به موازات شبکه اینترنت و به صورت مستقل از آن و با هدف محدودیت ارتباطات خارجی کاربران و تأمین نیازهای ارتباطی داخلی راه اندازی شده اما در استرالیا و ایالات متحده در جهت تقویت دسترسی کاربران به منابع اطلاعاتی شبکه جهانی اینترنت با سرعت بیشتر و کیفیت بالاتر.

نکته‌ای که در بررسی شبکه‌هایی چون NBN استرالیا و طرح پهن باند ملی ایالات متحده حائز اهمیت است؛ مقیاس زمان بندی و هزینه های بالای اجرای پروژه است که برای مثال در پروژه NBN که صرفا به بهبود زیرساخت‌های ارتباطی می‌پردازد بالغ بر 35٫9 بیلیون دلار ( بیش از پنجاه هزار میلیارد تومان ) بوده و پیش بینی شده است در پایان سال 2021 بتواند در حدود 93 درصد از جمعیت 20 میلیون نفری استرالیا را تحت پوشش قرار دهد.
 
کشور هند نوعی از شبکه ملی اطلاعات را با نام شبکه ملی دانش داراست. نام‌گذاری شبکه ملی دانش هند از آن جهت است که جمع‌آوری اطلاعات منتج به دانش می‌شود. همچنین در کشور هند مانند ایران، سازمانی به نام سازمان فناوری اطلاعات در زیرمجموعه وزارت ارتباطات این کشور، مسئول شبکه ملی دانش است.

در همسایگی ایران کشور کوچک کویت نیز از چنین شبکه‌ای برخوردار است. یکی از مقامات وقت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نقل می‌کند « در یکی از سفرها به اجلاس جهانی مخابرات مقامی از وزارت ارتباطات کشور کویت در دیدار با گروه ایرانی عنوان کرد که کویت نیز شبکه‌ای شبیه به شبکه ملی ایران دارد و شبکه آنها چیزی شبیه به شبکه علمی ایران بوده است».

در کشور برزیل شبکه‌ای شبیه به شبکه ملی اطلاعات ایران با عنوان شبکه سلامت وجود دارد.

شاید بارها شنیده اید که بیشترین سرعت اینترنت جهان را کره جنوبی دارد ولی از علت آن بی خبرید!

کشور کره جنوبی که از نظر آمادگی الکترونیک و پهنای باند رتبه نخست را در دنیا دارد و مقامات وقت وزرات ارتباطات بارها در مورد راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات، این کشور را مورد مثال قرار داده‌اند، 80 درصد پهنای باند داخلی است. یعنی شبکه‌‌ای دارد که بی‌نیاز از ارتباطات خارجی، 80 درصد ارتباطات کره در آن داخل به گردش در می‌آید.

چین نیز یکی از کشورهایی است که در کنار استفاده از اینترنت سالهاست شبکه اینترنت ملی خود را راه اندازی کرده است گفتنی است چین در برابر هجمه الکترونیکی آمریکا بیشترین مقاومت بین المللی را تا کنون از خود نشان داده به طوری که تا کنون بیشترین تعداد بازی های ملی رایانه ای، موتور جستجوی ملی، میل سرور های ملی و از همه مهمتر سیستم عاملی ملی را طراحی کرده است. اخیرا دفتر اطلاعات شبکه اینترنت ملی چین اعلام کرده که استفاده کاربران از وبلاگها و دیگر خدمات این شبکه با نامهای مجازی ممنوع است و کاربران باید در فضای مجازی از نام و مشخصات حقیقی خود استفاده نمایند.

و از همه جالبتر شاید مورد اخیر باشد که یک مقام مسئول در وزارت ارتباطات نقل می‌کند : «در آخرین اجلاس ژنو، وزیر ارتباطات روسیه به دیدار نامی وزیر ارتباطات ایران آمد و گفت که شنیده‌ام در ایران در حال راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات هستید و برای ایجاد این شبکه در روسیه خواهان تعامل با ایران شد.»

اما در حالت کلی پس از افشاگر‌های اسنودن در خصوص جاسوسی اطلاعات در امریکا، بسیاری از کشورها از جمع‌آوری اطلاعاتشان در امریکا احساس خطر کرده‌اند. اظهارات اخیر رئیس جمهور برزیل که چندی پیش در این رابطه در رسانه‌ها منتشر شد، قابل تامل است. رئیس جمهور برزیل پس از این اتفاق گفته بود که باید یک شبکه کاملا بومی برای خودمان ایجاد کنیم. وی حتی معتقد بود داشتن دیتاسنتر (مرکز داده) برای خود کافی نیست و حتی باید راهی برای استفاده نکردن از تجهیزات سوئیچ و روتر سیسکو نیز پیدا کنیم.سیسکو یک تولید کننده بزرگ تجهیزات شبکه در آمریکا است.

به دلیل چنین اتفاق‌هایی کارشناسان بر این باورند که مدل ایجاد شبکه داخلی در کشور (چیزی شبیه شبکه ملی اطلاعات ایران) در دنیا در حال جا افتادن است. هم‌اکنون نیز کشورهای متعددی در موضوع حاکمیت اطلاعات در امریکا بحث دارند و می‌پرسند چرا مدیریت شبکه جهانی اینترنت باید در اختیار فقط یک کشور باشد و همه از آن شبکه تبعیت کنند؟

همچنین اطلاعات در دنیا به سمت رایانش ابری حرکت می‌کند و بر این اساس کشورها استراتژی یارانش ابری مخصوص به خود را تعریف کردند.

رایانش ابری نوعی از دسترسی به اطلاعات است که بدون نرم‌افزار خاص و وابستگی به سخت‌‌افزار، دسترسی به اطلاعات را در هر زمان از طریق شبکه میسر می‌کند.

از سوی دیگر دنیا در حال حرکت به سمت استفاده از IPV6 (آدرس‌های اینترنتی نسخه شش) است. IPV6، تعریف IP (آدرس اینترنتی) داخلی و ایجاد شبکه داخلی براساس IP داخلی را بسیار آسان کرده است. دسترسی به اطلاعات براساس یارانش ابری و شبکه داخلی براساس IPهای داخلی دقیقا همان کاری است که در شبکه ملی اطلاعات ایران در حال انجام است.

ادامه روند رویکرد کشورها به اینترنت ملی/برزیل از اینترنت آمریکایی خداحافظی می کند

برزیل به دلیل تغییر رویکرد سیاسی اخیرش و کنار زدن سیاستمداران آمریکایی توسط مردم طی انقلاب دموکراتیک و پیوستنش به گروه اقتصادی بریکس (شامل چین روسیه هند آفریقای جنوبی و برزیل ) که گروه اقتصادی مقاومت در برابر کشورهای بزرگ صنعتی یا گروه جی هشت نیز محسوب می شود به هدف بزرگی برای سازمانهای جاسوسی آمریکا تبدیل شده است.

به گزارش دیجیتال ترندز، دولت این کشور قصد دارد زیرساخت‌های اینترنتی خود را کاملاً متحول کرده و از فناوری‌ها و خدمات آمریکایی استفاده نکند. این کشور همچنین قصد دارد از خطوط فیبرنوری اختصاصی استفاده کند تا مانع از دسترسی نهادهای اطلاعاتی آمریکا به محتوای آن‌ها و سرقت اطلاعات کاربران عادی، شرکت‌های تجاری و همین طور نهادهای دولتی برزیل توسط آژانس امنیت ملی آمریکا شود.

بر اساس افشاگری‌های ادوارد اسنودن پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی آمریکا این سازمان به طور مرتب از برزیل و دیگر کشورهای آمریکای لاتین جاسوسی کرده و اطلاعات فراوانی را از شرکت‌های تجاری و سیاستمداران این کشور و حتی رییس جمهور فعلی آن به سرقت برده است. این اقدامات در شرایطی رخ داده که برزیل بر خلاف دیگر کشورهای آمریکای لاتین روابط دوستانه ای با آمریکا دارد. اما اسناد افشا شده توسط اسنودن نشان می‌دهد که کاخ سفید حتی از کشورهای دوست هم جاسوسی می‌کند.

دولت برزیل تصریح کرده که تمامی روابط آنلاین خود را با آمریکا قطع خواهد کرد و در مرحله اول 185 میلیون دلار صرف طراحی یک شبکه فیبرنوری جداگانه خواهد کرد که تا پرتغال امتداد می‌یابد. همچنین دولت این کشور برای تسریع اجرای این طرح و طرح‌های مشابه قراردادهایی را با شرکت‌های آسیایی و اروپایی منعقد کرده و به هیچ وجه شرکت‌های آمریکایی را دخالت نخواهد داد.

برزیل امیدوار است کار راه اندازی این خط فیبر نوری زیردریایی تا سال 2016 به اتمام برسد. برآوردها حاکیست شرکت‌های آمریکایی بابت از دست دادن قراردادهای همکاری در حوزه آی تی که ناشی از افشاگری‌های اسنودن است تا سال 2016 بیش از 35 میلیارد دلار ضرر خواهند کرد.

همه اخبار فوق حاکی از این هستند که شکل گیری شبکه ملی اطلاعات و اینترنت ملی امری دور از ذهن و خلاف رویه عملکرد جهانی نیست بلکه دقیقا حرکت در مسیری است که کشورهای پیشرو جهان مانند کره جنوبی، چین، روسیه، استرالیا و ... در آن قرار دارند./منبع:۱۸ شهريور ۱۳۹۴تسنیم بنقل ازسایت گرداب

***

   آغاز فروش اینترنت ملی کشور؟!

اگر واقعا آنچه شنیده می‌شود در مورد اظهار نظر مسئولان در خصوص اینترنت واقعیت داشته باشد یک فاجعه جدی در ارتباطات کشور در حال وقوع است./بنابر آنچه در برخی رسانه ها در خصوص افزایش فاحش بودجه وزارت ارتباطات در سال 91 اعلام شده، برخی بر این باورند که علی رغم تکذیب های وزارت ارتباطات، اجرای شبکه ملی ارتباطات کشور در سال جاری مسلم است.
در حالی که هنوز هیچ فردی از جزئیات دقیق اینترنت ملی کشور آگاهی نداشته و تمام اظهار نظرها همچنان گمانه زنی های برخی افراد مسئول و غیر مسئول است، برخی شرکت های PAP ارائه اینترنت ملی را آغاز کرده اند.

 چندی پیش از وزیر ارتباطات از ارائه فقط اینترنت ملی از شهریور  ۱۳۹۱ خبر داد، خبری که نگرانی های بسیاری را برای مردم و مسئولین و فعالین حوزه اینترنت ایجاد کرد چرا که هنوز که هنوز است با گذشت مدت بسیاری از اعلام طرح اینترنت ملی کشور، جزئیات دقیقی از این مسئله مهم ارائه نشده و برخی اینترنت ملی را شبکه اینترانت داخلی، برخی همان اینترنت پاک که شامل اینترنت با قابلیت دسترسی فقط به سایت های مجاز، و برخی دیگر تلقی های دیگری از اینترنت ملی دارند.

این گمانه ها و حدس ها در خصوص اینترنت تا بدان جا پیشرفت که رسانه های بسیاری نسبت به عواقب اینترنت ملی و جزئیات پنهان این اتفاق انتقاداتی را مطرح کردند.
 
در این میان سایت جوان به انتشار خبری در خصوص اینترنت ملی جزئیاتی را در این خصوص مطرح کرد که وزارت ارتباطات با ادبیات خاصی نسبت به آن واکنش نشان داد.

وزارت ارتباطات پاسخ داده: «به هر حال انعکاس این خبر، همانند سال گذشته به محملی برای عقده گشایی‌ها و موج سواری‌های تعدادی از شبه رسانه‌ها و محافل سیاسی استعمارگران خارجی بدل شد،‌ رسانه هایی که سعی دارند با طرح منویات نادرست خود، یک مقوله ملی را، به ابزاری برای تخریب کشور بدل کنند.به هر حال انعکاس این خبر، همانند سال گذشته به محملی برای عقده گشایی‌ها و موج سواری‌های تعدادی از شبه رسانه‌ها و محافل سیاسی استعمارگران خارجی بدل شد،‌ رسانه هایی که سعی دارند با طرح منویات نادرست خود، یک مقوله ملی را، به ابزاری برای تخریب کشور بدل کنند.

اما معلوم نیست، چرا مسوولان این سایت خبری، خواسته یا ناخواسته، به عنوان ارگان تبلیغاتی غرب، عمل کرده و با فراهم آوردن خوراک خبری برای این رسانه های معاند، زمینه سوء استفاده از مطلبی بی پایه و اساس را فراهم کرده اند و در مطلبی یکسویه، غیر حرفه ای، و حتی کاملا توهمی!!، نسبت به موضوع مهم، تخصصی و کاملا واقعی ایجاد شبکه ملی اطلاعات، مطالبی یک سر تخیلی را، بدون وجود منبع رسمی و معتبر داخلی، از قول وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بیان کنند.

لذا، علی رغم مطرح شدن این موضوع به صورت مکرر از سوی وزیر محترم ارتباطات و فناوری اطلاعات و دیگر مسوولان این وزارت خانه بار دیگر تاکید می شود که راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات جزء تکلیف دولت طبق برنامه پنجم توسعه است و دکتر تقی پور نیز در این خصوص بارها تصریح کرده است که
این شبکه در فازهای مختلف در طول برنامه پنجم توسعه به بهره برداری خواهد رسید
و با وجود شبکه ملی اطلاعات، پهنای باند مورد نیاز داخل از پهنای باند دسترسی به شبکه جهانی اینترنت تفکیک می شود و به صورت همزمان امکان دسترسی به شبکه داخلی و شبکه جهانی اینترنت فراهم خواهد بود و در عین حال می توان اطلاعات را با امنیت بیشتر و در راستای تحقق هرچه سریع تر دولت الکترونیکی انتقال داد.»

 اما آنچه مسلم است این است که برخی شرکت های ارائه دهنده سرویس اینترنت فروش اینترنت ملی یا همان به قول وزارت ارتباطات «شبکه ملی اطلاعات» را آغاز کرده اند که تصویر زیر مربوط به ارائه این سرویس می باشد.
گفتنی است، بنابر آنچه در برخی رسانه ها در خصوص افزایش فاحش بودجه وزارت ارتباطات در سال 91 اعلام شده، برخی بر این باورند که علی رغم تکذیب های وزارت ارتباطات، اجرای شبکه ملی ارتباطات کشور در سال جاری مسلم است.

خبر آمد فاجعه ای در راه است!
در همین راستا معتمدی، وزیر سابق ارتباطات در مصاحبه با ایتنا نسبت به این مسائل و اخبار واکنش نشان داده و اعلام کرده که فاجعه ای در حوزه ارتباطات در حال وقوع است.
وزیرارتباطات :خود من درست نمی‌دانم منظور مسئولان از اینترنت ملی چیست

معتمدی در پاسخ به سوالی که پرسیده بود در مورد طرح شبکه ملی اینترنت چیست؟ گفته است:
«متاسفانه هم اکنون در کشور ما اینترنت را امنیتی کرده و کنترل آن را از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گرفته‌اند؛ در زمان ما دولت و وزارت ارتباطات با قوانینی که وجود داشت این بخش را کنترل می‌کرد و اجازه نمی‌داد هرکس هر کاری که می‌خواهد در این راستا انجام دهد؛ شکی نیست که آن زمان هم اگر اینترنت را می‌دانند به وزارت اطلاعات از منظر امنیتی به آن نگاه می‌کرد و اگر به وزارت دفاع می‌سپردند از بعد دفاعی آن را می‌دید.

اما در آن زمان ما فکر می‌کردیم که نقشمان این است که امکانی را فراهم کنیم که در چارچوب قانون همه از این شبکه استفاده ببرند. باید توجه داشت که ارتباط حقوق مردم است و قطع کردن و جلوی آن را گرفتن یعنی حقوق مردم را پایمال کردن؛ البته این به این معنی نیست که همه چیز را آزاد کنیم بلکه باید در چارچوب قوانین مسائل را رعایت کنیم . به نظر من در این زمینه وضعیت خوبی نداریم و معنای آن کنترل نیست بلکه افراط است.

من معتقدم که اگر بخواهیم در برخورد با اینترنت اینگونه افراط کنیم راه‌‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود مهار آن از دست حاکمیت خارج شود. البته در این زمینه اگر شبکه ملی را توسعه دهیم و افراط هم نکنیم می‌توان اعتماد کاربران را جلب کرد در غیر اینصورت مردم با دور زدن حاکمیت در هر خانه‌ای با دیش ماهواره‌ای اطلاعات اینترنت را رد و بدل خواهند کرد.

 با این وجود شما با راه‌اندازی شبکه ملی اینترنت موافق هستید و این در حالی است که کاربران و کارشناسان نسبت به راه‌اندازی این شبکه موضع گیری‌‌هایی دارند.

نه منظور من از شبکه ملی، شبکه اینترنت ملی نبود؛ خود من درست نمی‌دانم منظور مسئولان از اینترنت ملی چیست. براین اساس خوب بود مسئولان خیلی شفاف و روشن هدفشان و روش کارشان را توضیح می‌دادند تا حدس و گمان کاربران و کارشناسان در این زمینه روشن شود.

از لحاظ فنی راه‌اندازی شبکه ملی اینترنت به چه معنی است و آیا مدلی برای آن وجود دارد؟
اینترنت ملی خیلی معنی ندارد
چون شبکه‌‌های اینترنت همه‌شان ملی هستند اما با یک پروتکلی همه‌شان به هم وصل می‌شوند و جنبه جهانی پیدا می‌کنند
 هر شبکه‌ای در هر کشوری می‌تواند ملی تلقی شود و زمانی که به هم وصل می‌شوند ارتباطات جهانی شکل می‌گیرد.

با این وجود یک شبکه دیگر به موازات این شبکه تا زمانی که راه نیفتاده است نمی‌توان در مورد آن نظری داد اما از نظر فنی و فیزیکی معنادار نیست،
 
رابطه  VPNبا اینترنت ملی
 الان روی همین شبکه اینترنت هم می‌توان با VPN شبکه‌‌های اختصاصی درست کرد.
بنابراین خیلی از نظر فنی توجیه ندارد که به موازات شبکه اینترنت یک شبکه دیگری ایجاد و مجددا هزینه شود.

البته اگر به این معنا باشد که خیلی متکی به اطلاعات دنیا نباشیم و خودمان هم تولید محتوا کنیم و دنیا را از نظر زبان فارسی تغذیه کنیم این ایده خوب و قابل تقدیری است. برای اینکه صدایمان را به دنیا برسانیم باید اطلاعات علمی‌ بیشتری تولید کنیم و زبان ملی‌مان را ترویج کنیم.

اما یکی از دلایلی که در مورد راه‌اندازی شبکه ملی اینترنت مطرح می‌شود این است که برای ارتباطات داخلی نیازی به پهنای باند بین‌الملل نباشد و امور داخلی در کشور استفاده شود، آیا این تعبیر درستی است؟
یک تعبیر همین است که اگر کار‌های داخلی داریم نیازی به شبکه بین الملل نباشد که البته این را هم می‌شود به نوعی با VPN ایجاد کرد.

به نظر من دیگر نیازی نیست دوباره سرمایه‌گذاری کنیم و همه چیز را دوباره انجام دهیم در همین شبکه موجود هم می‌شود اینترانت تعریف کرد. اما اگر اینترنت ملی به این معنا است که جلوی اینترنت را بخواهیم بگیریم یک کار عجیب و غریب است و امکان‌پذیر نیست؛ به طور قطع برگشت به زمان ۳۰ سال پیش امکان ندارد. مثل این است که بگوییم ماشین‌‌‌ها را کنار بگذارید و با درشکه بروید!
 
باید توجه داشت که تولید اطلاعات در دنیا آنقدر زیاد است که جمع‌آوری اطلاعات خوب در داخل غیرممکن است و اگر قرار است این اتفاق بیفتد معنایش آن است که ما از ۹۸ درصد اطلاعات خوب دنیا باید صرفنظر کنیم. بعید می‌دانم مسئولان نیز اینچنین نظری داشته باشند و ممکن است یک سری اینگونه دیدگاه‌‌هایی داشته باشند و ندانند که تبعات آن چقدر سنگین است.

در هر صورت من براساس شنیده‌‌‌‌ها صحبت می‌کنم و ممکن است این شنیده‌‌‌‌ها واقعیت نداشته باشد. باید بدانیم که جهانی شدن یک واقعیت است که ما باید حفظ منافع ملی در آن شرکت کنیم 
اگر واقعا آنچه شنیده می‌شود در مورد اظهار نظر مسئولان در خصوص اینترنت واقعیت داشته باشد یک فاجعه جدی در ارتباطات کشور در حال وقوع است».۲۰ فروردين ۱۳۹۱ عصرخبر
***
 
اینترنت درکره شمالی
 
 کره‌ی شمالی یکی از محروم‌ترین کشور‌های دنیا به لحاظ تکنولوژیکی محسوب می‌شود. با اینکه در این کشور اینترنت وجود دارد اما فقط مقامات بلندمرتبه نظام، می‌توانند از آن استفاده کنند
کره شمالی اجازه‌ی دسترسی عمومی به اینترنت را نمی‌دهد و قوانین سخت‌گیرانه‌ای در این باره دارد. این قوانین نه تنها برای شهروندان کره‌ی شمالی، که برای سران کشورهای خارجی یا سایرینی که از این کشور بازدید می‌کنند هم صدق می‌کند. بنا بر ادعای کمیته‌ی حمایت از روزنامه‌نگاران، کره‌ی شمالی بیشترین سانسور را در تمام زمینه ها بین کشور جهان انجام می‌دهد
 
درکره شمالی موبایل هم محدویت داره تاچه برسدبه اینترنت!
 
در سال ۲۰۰۴، پیونگ‌یانگ هر گونه تلفن همراه تجاری یا خصوصی و اساسا هر استفاده‌ای از تلفن همراه را ممنوع اعلام کرد. با همه‌گیر شدن و پیشرفت انواع تلفن‌های هوشمند و فناوری اطلاعات، دولت کره‌ی شمالی این فنّاوری جدید را نوعی طغیان در نظر گرفته  و شهروندانش را از دسترسی به آن محروم کرد.
 
 بنا بر جدیدترین گزارش نیویورک‌ تایمز، تنها ۱۰۲۴ آی‌پی آدرس در کره‌ی شمالی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بیشتر این آی‌پی‌ها هم البته در فضای کوآنگ‌میونگ (اینترنت کنترل شده‌ی ملی کره‌ی شمالی) حضور دارند. تعداد موارد رسمی‌ای که از گستره‌ی بزرگ‌ترین از اینترنت استفاده می‌کنند، رقمی بسیار کمتر از این است.
ارتباطات اینترنتی کره‌ی شمالی در وهله‌ی اول توسط شرکت «استار جوینت ونچر» که حاصل همکاری اداره‌ی پست و ارتباطات پیونگ‌یانگ و گروهی در تایلند بود، حاصل‌ شده است. اما دسترسی مقامات بالای حکومت از جمله رهبران حزب و «کیم جونگ اون» به اینترنت از طریق ارتباطاتشان با چین امکان پذیرفته است.
محرومیت جدید از دسترسی به اینترنت در این کشور، واکنشی به یک حمله‌ی درون سرویسی و یک حمله‌ی سایبری یا به بیان بهتر یک خرابکاری سایبری علیه  شرکت سونی بود. طبق گفته‌ی نیویورک تایمز، این حرکتی سریع  علیه دسترسی کره‌ی شمالی بود که با صرف هزینه و وقت زیاد این کشور توانست دوباره کنترل امور را در دست بگیرد.
 عدم دسترسی شهروندان به اینترنت در کره‌ی شمالی مسئله‌ی متفاوتی بود. چرا که فقط افراد بخصوصی در پیونگ‌یانگ اینترنت را در اختیار دارند و این موضوع هم فقط روی آنها تأثیر می‌گذراد. مردم معمولی کره‌ی شمالی از اتفاقاتی که افتاده بود اصلا باخبر هم نشدند./ اردیبهشت ۹۵کجارو
 
***

«اینترنت ملی» ارتباط با اینترنت جهانی راقطع نمی‌کند

تا پیش از انتخابات «محمود واعظی» چهره‌ای رسانه‌ای نبود. آن‌طور که خودش می‌گوید بیشتر سرگرم فعالیت‌های علمی بوده است. واعظی در زمان انتخابات یکی از یاران روحانی به‌شمار می‌رفت و از مشاوران او بود. بعد از انتخابات در گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای نام او به‌عنوان وزیر امورخارجه مطرح شد. اما در کابینه تدبیر او به‌عنوان وزیر ارتباطات معرفی شد  آنچه می‌خوانید گفت‌وگوی شرق با وزیر ارتباطات

• سوالی که همواره در دولت قبل هم برای مردم ایجاد شده بود بحث راه‌اندازی «اینترنت ملی» است و اینکه آیا اینترنت ملی چیزی شبیه شبکه «اینترانت» بوده و اتصالش با شبکه جهانی قطع است یا اینکه گسترش آن در راستای افزایش پهنای باند اینترنت کشور خواهد بود؟
ایجاد شبکه ملی اطلاعات طی چند سال اخیر در مجموعه وزارت ارتباطات مورد توجه قرار گرفته، شبکه‌ای که در ابتدا به اشتباه از آن به نام اینترنت ملی نامبرده می‌شد و با توجه به تعاریف و سیاست‌های مشخص‌شده نام کارشناسی شبکه ملی اطلاعات برای آن در نظر گرفته شد تا تمامی جوانب، اهداف مورد نظر در این حوزه را دربرگیرد. در این راستا، قانون برنامه پنجم توسعه کشور با توجه به اهمیت موضوع ایجاد شبکه ملی اطلاعات، از این شبکه به صراحت نامبرده و تعریف و شرایط اختصاصی آن را مشخص کرده است. در تبصره ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه، شبکه ملی اطلاعات، شبکه‌ای مبتنی بر قرارداد اینترنت به همراه «سوییچ‌ها»، «مسیریاب‌ها» و «مراکز داده» است به‌صورتی که درخواست‌های دسترسی داخلی و اخذ اطلاعاتی که در مراکز داده داخلی نگهداری می‌شوند به هیچ‌وجه از طریق خارج کشور مسیریابی نشود و امکان ایجاد شبکه‌های اینترنت از نوع خصوصی و امن داخلی در آن فراهم شود، تعریف شده است.
ویژگی‌های این قانون برای ایجاد شبکه مذکور در نظرگرفته بسیار تخصصی و کارشناسی است به‌گونه‌ای که در این قانون آمده است، شبکه ملی اطلاعات متشکل از زیرساخت‌های ارتباطی، «مراکز داده» توسعه‌یافته داخلی دولتی و غیردولتی و همچنین زیرساخت‌های نرم‌افزاری است که در سراسر کشور گسترده شده است. این شبکه ظرفیت لازم برای نگهداری و تبادل امن‌تر اطلاعات داخلی در کشور به‌منظور توسعه خدمات الکترونیکی و دسترسی به اینترنت از طریق بستر ارتباطی باند پهن سراسری را برای کاربران خانگی، کسب‌وکارها و دستگاه‌های اجرایی فراهم می‌کنند. این سوال برای برخی کاربران ایجاد شده بود که آیا جدایی اینترنت از اینترانت که قرار است در فاز اول اجرایی‌شدن شبکه ملی اطلاعات انجام ‌شود به منزله این است که
 
اگر اطلاعاتی در داخل بود، نمایش داده می‌شود در غیراین صورت محیط اینترنت امکان جست‌وجوهای دیگر را نمی‌دهد؟
این درست نیست چرا که جدایی این شبکه از اینترنت مفهومی فنی است و منظور از جدایی، مرزبندی این دو شبکه است که از آن به بعد «شما» (شبکه ملی اطلاعات) قابلیت پیاده‌سازی در ارگان و بخش‌های مختلف را خواهد داشت. ما با علم بر اینکه تمامی اطلاعات در کشور موجود نیست و الزاما نباید هم اینگونه باشد این شبکه را توسعه دادیم و بر این اساس هر زمان کاربران اطلاعات مورد نیازشان را در داخل کشور نیافتند، به شبکه اینترنت هدایت می‌شوند و بر روی پهنای باند بین‌الملل می‌روند تا بتوانند شبکه جهانی را برای هدف خود جست‌وجو کنند.
هر زمان تولید داخلی محتوا به مرحله‌ای برسد که کاربران نیازی به گذر از مرزهای مجازی کشور نداشته باشند عملا کمتر به استفاده از اینترنت روی خواهند آورد اما ارتباط با این شبکه عظیم جهانی هیچ‌گاه قطع نخواهد شد چراکه محتوایی در این بستر وجود دارد که اگر دسترسی قطع شود، خودمان متضرر خواهیم شد.

• بحث فیلترینگ یکی از داغ‌ترین مسایل مبتلا به جامعه است که با گسترش دامنه فیلترینگ در سال‌های گذشته در واقع دسترسی موضوعی مردم به بسیاری از سایت‌های آموزنده نیز قطع شده؛ آیا تصمیمی برای کاهش دامنه این اقدامات محدود‌کننده، اندیشیده شده است؟
تعیین مصادیق فیلترینگ توسط کمیته‌ای که خارج از وزارت ارتباطات بوده و به این منظور تشکیل شده مشخص و با اعلام به وزارت ارتباطات فیلترینگ صورت می‌گیرد. بنابراین وزارت ارتباطات مجری مصوبات این کمیته است.

• در حال حاضر اغلب شبکه‌های اجتماعی تحت وب همانند فیس‌بوک و توییتر در ایران فیلتر هستند، با توجه به عضویت برخی اعضای کابینه در این قبیل شبکه‌های اجتماعی، آیا قرار نیست درخصوص رفع فیلتر از این سایت‌ها تدبیری اندیشیده شود؟
موضوع رفع فیلتر شبکه‌های اجتماعی در کارگروهی خارج از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حال بررسی است که به محض دریافت نتایج بررسی‌ها و تصمیمات اتخاذشده، به طور رسمی به اطلاع عموم مردم خواهد رسید.

• شورای عالی فضای مجازی چگونه راه‌اندازی شد و نقش وزارت ارتباطات در این شورا چیست؟
مساله فناوری مجازی بخشی از زندگی جامعه و در همه ابعاد زندگی و در ارتباط با فضای کسب‌وکار، تحصیل، کار، دولت، مسایل آموزش، تجارت و... نقش دارد، بنابراین ابتکاری که مقام‌معظم‌رهبری نزدیک به ۲۰ ماه قبل داشتند یعنی شورایعالی فضای مجازی، امری بسیار مهم برای این عرصه بود. چون فضای مجازی فقط در اختیار ما نیست و به همه رفتارهای دیگر و همه دستگاه‌های مختلف مرتبط هستند. ما ظرفی را آماده می‌کنیم که محتوای این ظرف توسط مردم، فضای آموزشی – فرهنگی و... به وجود می‌آید؛ بنابراین نیازمند این هستیم که این کار بزرگ جایی سیاستگذاری شود. در نتیجه حکم مقام‌معظم‌رهبری که نیمه اول اسفند بود و دیگر جلسه‌ای هم نداشتند، اختلافاتی هم به وجود آمده بود؛ یک ماه و نیم قبل آقای روحانی حکمی به من داد و من باید همه مشکلات محتوایی- ساختاری و حقوقی را برطرف می‌کردم. شنبه گذشته اولین جلسه در دولت جدید تشکیل شد، جلسه بسیار خوبی بود و همه اعضای جلسه نگاه بسیار روشنی به شورایعالی فضای مجازی داشتند. در این جلسه مشخص شد باید همه دستگاه‌های دولتی همکاری لازم را داشته باشند تا این حکم محقق شود. یکی از تصمیمات در این جلسه ساماندهی شبکه ملی اطلاعات بود. متاسفانه در جامعه ما چون مردم عادی ورود به این مسایل تخصصی ندارند ما هم شاهدیم که ابهاماتی در ذهن مردم ایجاد می‌شود.

• چه ابهاماتی؟
وزارت ارتباطات و دولت به‌خوبی می‌داند مردم به اینترنت نیاز دارند اما
شایعاتی وجود دارد که اینترنت ملی و شبکه ملی ارتباطات، ارتباط مردم را با اینترنت بین‌المللی قطع می‌کند، این حرف از اساس درست نیست. هیچ طرح و برنامه‌ای در دولت وجود ندارد که مردم ارتباط‌شان به اینترنت بین‌الملل قطع شود. وقتی در داخل کشور شبکه ملی اطلاعات درست کنیم یعنی دسترسی بر آنچه در ایران است، سریع است. در نتیجه ما می‌خواهیم به مردم سرویس بهتر ارایه دهیم.

• شورای فیلترینگ چه نقشی در این امر ایفا می‌کند؟ ‌
شورای فیلترینگ شورایی است که در قوه قضاییه تشکیل شده و وزارت ارتباطات هم یکی از اعضای این شوراست. هدف این شورا این است که آن چیزهایی که از نظر اخلاقی دغدغه‌ خانواده‌ها یا از نظر سیاسی دغدغه نظام هست را حفظ کنیم. دنیای امروز بسیار پیچیده است و تکنولوژی به‌سرعت در حال پیشرفت است. این موضوع فقط مربوط به کشور ما نیست و بسیاری از نظام‌ها و دغدغه‌ مردم خود را لحاظ می‌کند.‌

• شما در فیس‌بوک یا شبکه‌های مجازی صفحه‌ای دارید یا خیر؟
نه، من بیشتر درگیر مسایل اجرایی هستم. در گذشته هم اگر وقت آزاد داشتم در کنار کار اجرایی، کار علمی می‌کردم. درواقع فیس‌بوک‌باز نیستم و هیچ‌وقت صفحه‌ای نداشته و ندارم. یک روز کسی به من زنگ زد و گفت تبریک می‌گویم در فیس‌بوک عضو شده‌اید، من هم چک کردم دیدم بله فردی در فیس‌بوک به اسم من صفحه‌ای درست کرده، عکس خوبی هم گذاشته بود، مردم هم نظراتشان را گفته بودند، نظرات مردم را خواندم اما این صفحه‌ها متعلق به من نیست. اگر یک شبکه خوب داخلی وجود داشته باشد، بی‌میل نیستم در آن عضو باشم. من همیشه سعی کردم ارتباطم را با مردم برقرار کنم، بر این اساس اگر روزی این اتفاق بیفتد مایلم صفحه‌های اینچنینی داشته باشم.

• پروانه رایتل از طرف وزارت ارتباطات داده شد اما حواشی بسیاری داشت. کار رایتل به کجا رسید؟

در پروانه‌ای که وزارت ارتباطات به رایتل داد مجوز ارتباط تصویری هم بوده و زمانی که جلو این کار گرفته شده ارتباطی به وزارتخانه ما نداشت. همین حالا که ما صحبت می‌کنیم همه مردم بدون داشتن رایتل ارتباط تصویری دارند. در نتیجه هرکدام از افراد می‌توانند با نصب برخی نرم‌افزارها روی موبایل یا رایانه شخصی خود ارتباط تصویری داشته باشند. اما برخی با تبلیغات نادرست، خانواده‌ها را نگران کرده‌اند به نظر ما این تکنولوژی و ارتباط در دنیا وجود دارد و اینکه ما جلو رایتل را بگیریم چیزی اصلاح‌نشده است. این غلط است که ما فکر کنیم همه مردم دنبال خلاف هستند در واقع بیشتر مردم ما از تکنولوژی به نحو درستی استفاده می‌کنند و اگر اقلیتی استفاده نادرست دارند باید آن اقلیت کم را اصلاح کرد.

• برای بردن اینترنت و فناوری به مناطق محروم چه برنامه‌ای دارید؟ ‌
فشار بیش از حدی از جانب مردم و نمایندگان به لحاظ توزیع اینترنت داشتیم. ماجرا این است که ما اینترنت را واگذار نمی‌کنیم. ما این همه فارغ‌التحصیل در زمینه IT داریم و می‌خواهیم زیرساخت و بستر را آماده کنیم تا بخش خصوصی این کار را انجام دهد. شرکت‌هایی هستند که این کار را انجام می‌دهند. اینها یک پنهای باند محدودی را در اختیار دارند. معتقدیم کسانی که در مناطق محروم و مرزی زندگی می‌کنند هیچ فرقی با فردی که در تهران است نباید داشته باشند چراکه امکانات متعلق به تمام مردم ایران است. وقتی یارانه، ثبت‌نام‌ دانشگاه و هزار و یک موضوع دیگر را از طریق اینترنت انجام می‌دهیم پس باید دسترسی همه مردم را به اینترنت برقرار کنیم.

/ایتناآبان ۱۳۹۲ بنقل از مصاحبه شرق باواعظی

***

 موتورهای جستجوی بومی

استفاده از موتورهای جستجوی بومی دارای مزایای بسیاری است که یکی از مهمترین آنها ارائه نتایج جستجو به زبانهای بومی است، اما گاهی این موتورهای جستجو به قدری در خدمات خود حرفه ای هستند که در کشورهای محل تولد خود از رقبای جهانی پیشی گرفته اند.

موتور جستجوی چینی پربازدید ترین سایت دنیا

Baidu.com موتور جستجوی خدمات گوناگون از جستجو تا شبکه‌های اجتماعی است، این وب سایت همچنین دارای قابلیت جستجو در اینترنت، عکس و فایل‌های صوتی است. از دیگر قابلیت‌های این سایت نوشتن عبارت مورد نظر به خط پین یین و برگرداندن آن به طور خودکار به چینی نوشتاری و جستجو بر اساس آن است. این سایت در سال 2000 راه اندازی شد و در سپتامبر سال 2011 ششمین سایت پربازدید دنیا و پربازدید ترین سایت چین لقب گرفت. در اکتبر سال 2012 بایدو پنجمین سایت پربازدید در دنیا بود.

بایدو 740 میلیون صفحه، 80 میلیون عکس و 10 میلیون فایل چند رسانه‌ای را به صورت فهرست راهنما دارد، بنابراین جای تعجبی ندارد که مردم چین به جای گوگل از بایدو استفاده می کنند و قسمت اعظم سهم بازار موتور جستجو را در چین بایدو به خود اختصاص داده است.

این کشور دارای موتورهای جستجوی دیگری چون Soso.com هم بوده که برای مثال در اکتبر 2012 این سایت در رده 33 جهانی قرار داشته و در رده 11 جدول سایتهای پربازدید چین جای گرفت.

محبوبترین وب سایت روسی

Yandex.ru یک شرکت فناوری اطلاعات روسی است که بزرگترین موتور جستجوی روسیه و هشتمین موتور جستجوی جهان را اداره می کند. همچنین این شرکت توسعه دهنده سرویس‌ها و محصولات اینترنتی بسیاری  محسوب می شود. صفحه خانگی Yandex.ru محبوب‌ترین وب سایت در روسیه به شمار می رود. یاندکس 60 درصد از سهم بازار موتورهای جستجو را در روسیه به خود اختصاص داده است. این موتور جستجو چهارمین موتور جستجوی بزرگ در جهان است به طوری که روزانه 150 میلیون جستجو در آن صورت می گیرد و براساس آمار فوریه 2013 روزانه یاندکس 50.5 میلیون کاربر دارد. این موتور جستجو همچنین حضور گسترده ای در اکراین و قزاقستان دارد و حدود یک سوم از تمام نتایج جستجو در این بازرها و 43 درصد از نتایج جستجو در بلاروس را به خود اختصاص داده است.

ژاپن و موتورهای جستجوی بومی

ژاپن یک بازار مهم اینترنتی است، این بازار مهم دارای سهم خاص خود از موتورهای جستجوی بومی است. کسب اطلاعات درباره موتورهای جستجوی ژاپنی بسیار چالش برانگیز است چرا که اکثر آنها کاملا به زبان ژاپنی نوشته شده و هیچ گزینه انگلیسی هم ندارد. در این کشور استفاده از یاهو نسبت به گوگل در اولویت قرار دارد.

سایت goo.ne.jp که نام آن هیچ ارتباطی به گوگل ندارد محصولی از آزمایشگاه های NTT ( تلگلراف و تلفن ژاپن) است. برخی از گزارشها سایت Goo را در رده سوم سایتهای محبوب و پربازدید در ژاپن طبقه بندی می کنند.

biglobe.co.jp از دیگر پورتالهای جستجوی مهم در میان سایتهای ژاپنی است. در حقیقت این سایت دارای برد وسیعی از اطلاعات و خدمات است.

sagool.jp، یک موتور جستجوی نیز است که در حقیقت نوآوری آزمایشگاه تیم لب در ژاپن است. این سایت تبلیغ کننده یک الگوریتم منحصر به فرد در جستجو بوده که نتایج را بر پایه علایق کاربر ارائه می کند.

jword.jp به عنوان یک موتور جستجو و پورتال خدماتی چون یاهو یا sagool.jp، search.interconnect.co.jp موتور جستجویی شبیه به گوگل از دیگر موتورهای جستجوی بومی ژاپن هستند که در دسترس کاربر ژاپنی قرار گرفته است.

Guruji.com موتور جستجوی هندی است که هدف خود را ارائه نتایج جستجوی بهتر برحسب اطلاعات صفحات هندی تعیین کرده است. این سایت همچنین ارائه کننده مقالات خبری درباره اتفاقات روز و اخباری درباره موضوعات روز و هنر و سرگرمی است.

Kwangmyong به معنای باغی که دور آن دیوار کشیده شده نام اینترنت ملی کره شمالی است که در سال 2000 راه اندازی شد، این سرویس دارای مرورگرهای وب، نامه الکترونیکی، گروه خبری و موتور جستجو است. در کره شمالی تعداد معدودی از افراد با مجوز دولتی به اینترنت جهانهی دسترسی دارند. از این رو Kwangmyong تنها شبکه رایانه ای در دسترس عموم بوده و استفاده از آن برای عموم مردم رایگان است.

Daum.net پورتال کره ای است که طیف گسترده‌ ای از خدمات و سرویس‌های اینترنتی را ارائه می‌کند، که خدماتی چون سرویس رایگان نامه الکترونیک، تالارهای گفتگوی اینترنتی، انواع خدمات خرید اینترنتی و اخبار روز را در برگرفته و به‌عنوان یکی از پورتال وبهای پربازدید در جهان شناخته می‌ شود.

موتورهای جستجوی آلمانی

کشور آلمان نیز مانند بسیاری از کشورهای دیگر دارای موتور جستجوی بومی است.

سایت abacho.de یک موتور جستجو و پورتالی شبیه یاهو استو این سایت دارای قسمت اخبار، علاقمندها، تالارهای گفتگو و نامه الکترونیکی رایگان است. این موتور جستجو به رغم آلمانی بودن خدمات خود را در کشورهایی چون اسپانیا، سوئیس، فرانسه و اتریش نیز ارائه می کند.

fireball.de موتور جستجوی آلمانی است که قسمت اعظم نتایج خود را تا پیش از تعطیل آلتاویستا از این سایت می گرفت از این رو امکان جستجو به زبان انگلیسی نیز در آن وجود داشت. به رغم برخی موتورهای جستجوی ژاپنی امکان جستجو به زبان آلمانی و انگلیسی را فراهم کرده است.

علاوه بر این موتورهای جستجوی دیگر چون Sharelook.de که به عنوان یک فهرست راهنما با 100 هزار مدخل کار می کند، Suche.freenet.de که پورتال اطلاعاتی شبیه به یاهو به زبان آلمانی است و Web.de از دیگر موتورهای جستجوی بومی در آلمان هستند. این کشور علاوه بر این به موتورهای جستجوی جهانی دسترسی محلی دارد که در آن میان می توان به Google.de، Lycos.de، Yahoo.de اشاره کرد.

جستجوگرهای اسپانیایی زبان

 اسپانیولی زبانها در دنیا پس از چینی ها دومین جمعیت بزرگ هستند که عمدتا در اروپا، آمریکای لاتین، جزایر کارائیب و ایالات متحده آمریکا زندگی می کنند، سایتهای اسپانیایی بسیاری وجود دارند که اطلاعات مورد نیاز را به این زبان ارائه می کند.

این فهرست تنها به سایتهایی اشاره کرده از محبوبیت بیشتری برخوردار هستند.

Abacho.es که در حقیقت متعلق به یک شرکت آلمانی بوده دارای سایتهای Abacho محلی برای چند کشور اروپایی است.

mexicoweb.com.mx یک فهرست راهنما و تنها موتور جستجو  مستقر در مکزیک است.

سایت ozu.es پورتال ارائه کننده خدماتی علاوه بر جستجو است، یکی از خدمات جالب این سایت اسپانیولی زبان علاوه بر ارائه اخبار، طالع بینی و امکان گفتگو ارائه اخبار روز به صورت فایل قابل دانلود PDF است.

terra.es از جمله سایتهای اسپانیایی است که توسط گوگل تغذیه می شود. سایت typicallyspanish.com نیز امکان جستجو به زبانهای اسپانیایی و انگلیسی را برای کاربران خود فراهم کرده است.

Seznam.cz موتور جستجوی بومی در جمهوری چک است که در سال 1996 به عنوان نخستین پورتال جمهوری چک تأسیس شد. این سایت به عنوان یک موتور جستجو و نسخه اینترنتی از کتابهای راهنما آغاز به کار کرد اما امروز این سایت بیش از 15 نوع خدمات اینترنتی ارائه می کند.

ananzi.co.za نام موتور جستجوی بومی در آفریقای جنوبی است که نتایج جستجو کاربر را به سایتهای آفریقای جنوبی محدود می کند. یکی از اهداف این موتور جستجو اطمینان حاصل کردن از هویت بومی و ملی در ارائه نتایج جستجو است. این سایت در سال 1996 تأسیس شد و نخستین موتور جستجوی آفریقای جنوبی محسوب می شود. فهرست این سایت دربرگیرنده بیش از 2 میلیون و 300 هزار سایت مختص آفریقای جنوبی است و این تعداد روزانه درحال افزایش است./۱ مهر ۱۳۹۲ -خبرگزاری مهر

مهمترین موتورهای جستجوی بومی

نام کشور موتور جستجو
چین Baidu.com
روسیه Yandex.ru
هند Guruji.com
ژاپن goo.ne.jp
کره جنوبی Daum.net
کره شمالی Kwangmyong 
اسپانیا Abacho.es
آلمان abacho.de
مکزیک mexicoweb.com.mx
جمهوری چک Seznam.cz
آفریقای جنوبی ananzi.co.za