خانه مشاور

بیماری واریکوسل  باعث بزرگ شدن رگ ها درون کیسه بیضه می شود. واریکوسل مشابه بیماری ورید واریسی (varicose vein) که در پا رخ می دهد می باشد. واریکوسل یکی از معمول ترین دلایل کاهش اسپرم و کاهش کیفیت اسپرم که می تواند باعث نازایی و ناباروری مردان شود، بااینحال همه انواع آن برروی تولید اسپرم تاثیری ندارند. درضمن واریکوسل می تواند باعث کوچک شدن بیضه ها نیز شود.

اکثر انواع واریکوسل در گذر زمان رشد می کنند، خوشبختانه بیشتری انواع واریکوسل را می توان مشخص نموده و خیلی از آنها نیاز به درمان خاصی ندارند، البته زمانیکه واریکوسل باعث ناراحتی شما شود، معمولا نیاز به جراحی برای درمان 

علایم واریکوسل

بیماری واریکوسل اغلب نشانه و علامتی ندارد اما اگر علامتی ظاهر شود، این علایم می توانند شامل:

رگ های بزرگ شده و پیچ خورده در کیسه بیضه

ورم ها و برآمدگی های درون کیسه بیضه که البته دردناک نیستند

درد در ناحیه کیسه بیضه کا ممکن است با نشستن، پاشدن و سایر کشش های فیزیکی افزایش یافته، در روز شدید تر شود و زمانیکه به پشت دراز می کشید بهتر شود.

دلایل واریکوسل

واریکوسل زمانی رخ می دهد که دریچه های درون رگهای در امتداد طناب اسپرمی، جلوی جریان خون را گرفته و کارایی آن را مختل می کنند. این مشکل باعث برگشتن خون به بالا و در نتیجه ورم و پهن شدن رگ ها می شود.

واریکوسل عموما به آرامی پیشرفت کرده، اغلب در سنین بلوغ شکل می گیرد، در مردان ۱۵ تا ۲۵ معمول تر است و عموما در سمت چپ کیسه بیضه دیده می شود. هرچند که عواملی که می توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند، پیدا نشده اما نتایج بعضی از تحقیقات نشان می دهند که چاقی ممکن است خطر ابتلای شما به بیماری واریکوسل را افزایش دهد.

ظهور ناگهانی واریکوسل در مردان مسن ممکن است ناشی از تومور کلیه باشد و نیاز به بررسی دقیق دارد.

عوارض واریکوسل

واریکوسل می تواند باعث کوچک شدن بیضه تحت تاثیر شده، همچنین می تواند باعث نازایی و ناباروری در مردان شود. علت اینکه این بیماری باعث ناباروری مردان شده معلوم نیست، اما می توان آنرا بدلیل افزایش دمای ناحیه و در نتیجه تاثیر بر شکل گیری و تحرک اسپرم شود.

تشخیص ابتلا به بیماری واریکوسل

پزشک شما ناحیه کشاله ران از جمله کیسه بیضه و بیضه ها را برای تشخییص ابتلای شما به این بیماری بررسی می نماید. از آنجاییکه ممکن است واریکوسل با بررسی نواحی خود را نشان ندهد، برای تشخیص آن از سونوگرافی اسکروتوم استفاده کند.

انواع بیماری واریکوسل

گرید ۱: وریدها هنگام زور زدن قابل لمس می‌باشند

گرید ۲: وریدها در حالت ایستاده قابل لمس می‌باشند

گرید ۳: وریدها در حالت ایستاده قابل مشاهده‌اند

واریکوسل ساب کلینیکال: که با معاینه قابل لمس نیستند ولی با سونوگرافی تشخیص داده می‌شود.

درمان کردن  واریکوسل

واریکوسل یک بیماری خوش خیم است اما درمان دارویی ندارد و تنها روش درمان آن جراحی است. تصمیم گیری برای عمل بستگی به فاکتورهای گوناگونی مانند: شدت واریکوسل و سن بیمار و وضعیت باروری (تاهل و داشتن یا نداشتن فرزند) دارد. در مواردی که بیمار واریکوسل گرید دو یا سه داشته باشد و با ناباروری مراجعه نموده باشد نیاز به عمل جراحی واریکوسلکتومی دارد. اگر واریکوسل با اختلال در آزمایش منی همراه باشد، باز هم نیاز به عمل دارد.

در برخی رفرنس‌ها اگر مرد جوانی با واریکوسل قابل مشاهده یا قابل لمس (درجه سه یا دو) مراجعه نماید و فعلا قصد بچه دارشدن هم نداشته باشد برای پیشگیری از اثرات نامطلوب آن بر باروری توصیه به عمل می‌شود. درمورد جراحی واریکوسل های بسیار خفیف یا ساب کلینیکال اختلاف نظر وجود دارد.

درمان واریکوسل

 واریکوسل درمان دارویی ندارد و تنها روش درمان آن جراحی است. روشهای درمان آن یا با روشهای با برش جراحی است یا با روش آمبولیزاسیون (فرستادن لخته) از طریق پوست. جراحی واريکوسل يا به اصطلاح پزشکی واريکوسلکتومی بستن وريدهای بيضه مبتلا می باشد که پس از انسداد اين وريدها بتدريج بدليل عدم حرکت خون، وريدهای مسدود شده کوچک شده و از بين می رود و واريکوسل برطرف می گردد. اين اقدام از طريق برش کوچکی بر روی پوست شکم به طول ۴-۲ سانتيمتر قابل انجام است.

روشهای جراحی

روش استاندارد طلایی جراحی واریکوسل روش اینگوینال میکروسکوپیک می‌باشد که با برش کوچک پایین شکم نزدیک خارج ریشه آلت و بالای بیضه و با کمک میکروسکوپ انجام می‌شود. مزیت این روش حفظ شریان (سرخرگ) و عروق لنفاوی و عصب می‌باشد و میزان عود نیز کمتر است.

روش جراحی اینگوینال که تقریبا مانند روش اول است اما بدون میکروسکوپ انجام می‌شود و بنابراین عوارض آن بیشتر است.

روش جراحی رتروپریتوان که با برشی بالاتر از روش قبلی انجام می‌شود.

روش جراحی با لاپاروسکوپ که با ایجاد حدود سه سوراخ در شکم و فرستادن گاز به داخل شکم برای ایجاد فضای کافی برای کار انجام می‌شود. اما در این روش احتمال اسیب عروق بزرگ یا روده‌ها یا مثانه و… هر چند ناشایع وجود دارد.

روش آمبولیزاسیون از راه پوست که از راه وریدهای کنار ران به صورت موضعی لخته خون خود بیمار یا کویل یا مواد سنتتیک و مصنوعی دیگر به داخل وریدها فرستاده می‌شوند. این روش نیاز به متخصص رادیولوژی ماهر در این زمینه و تجهیزات پیشرفته دارد.

***

امروزه جراحی واریکوسل به سه روش در دنیا انجام می شود.۱- عمل جراحی باز و سنتی:
که با برش ۲ سانتی محل عبور ورید ها در کانال اینگوینال طناب بیضه را بیرون آورده و رگهای وریدی خراب شده که اغلب کلفت و برجسته شده اند را جدا و با نخ گره و قطع می کنیم. در روش باز سنتی ممکن است بعضی از وریدها واریس بیضه که با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند باقی مانده و باعث عود شوند و یا شریان های بیضه اشتباهی قطع شوند و باعث کوچکی بیضه بعد از عمل گردند و یا رگ های لنفی کاملاً جدا نشوند و باعث هیدروسل یا آب آوردن بیضه شوند.

 

۲-روش میکروسرجری:
در اینجا به روش سنتی با برش باز روی کانال و محل عبور رگ های بیضه طناب بیضه را بیرون می آوریم که تا اینجا شبیه عمل باز و سنتی می باشد، فرق روش میکروسرجری با عمل باز معمولی در این است که پس از بیرون کشیدن طناب بیضه رگ های آن را زیر میکروسکوپ و با بزرگنمائی ۵-۶ برابر می کنیم و در نتیجه زیر میکروسکوپ سیاهرگ و سرخرگ و عروق لنفاوی با بزرگنمائی خود را نشان می دهند و لذا با دقت بالائی عمل جدا کردن سیاهرگ های واریس و خراب شده از نوع سالم انجام می شود و لذا باعث می شود که احتمال آسیب به شریان بیضه و آسیب به رگهای لنفی سیار پائین آمده و لذا امکان آب آوردن بیضه بعد از عمل و امکان عود عمل و کوچکی بضه بعد از عمل کاملاً پائین می آید.

پس عمل میکروسرجری انجام عمل جراحی باز زیر میکروسکوپ می باشد.

۳- روش لاپاراسکوپی
امروزه شعار عالم جراحی انجام عمل های بزرگ از شکاف کوچک است . امروزه در بیش از ۹۰درصد موارد عمل لاپاراسکوپی جایگزین شکاف های یک و چند جراحی باز در رشته های مختلف شده است. به عنوان مثال جراحی های روده، معده، رحم و تخمدان و در رشته ارولوژی: برداشتن کلیه ها، ترمیم تنگی های حالب، برداشتن کیست های بزرگ کلیه و تشخیص و درمان بیضه های پائین نیامده و غیره امروزه به روش لاپاراسکوپی و بدون جراحی انجام می شود.

در این روش با گذاشتن سه عدد لوله بسیار باریک در شکم و تزریق گاز و عبور دوربین احشاء داخل شکمی را با بزرگنمائی بیش از ۲۰ برابر مشاهده می کنیم و لذا عمل های جراحی با دید مستقیم و بزرگنمائی عالی و از طریق حداقل برش های پوستی انجام می شود.

یکی از این موارد عمل واریکوسل به روش لاپاراسکوپی است که در اینجا سه عدد تروکار باریک در ناف و کناره های آن تعبیه می شود که پس از چند روز از عمل محل بخیه ها اصلاً محسوس نمی باشد و عمل در عرض ۱۰-۱۵ دقیقه انجام و رگ های خراب شده بیضه را با بزرگنمائی مشخص و آنها را از رگ های سالم جدا کرده و با کوتر می سوزانیم. شانس آسیب به شریان و کوچک شدن بیضه در این عمل صفر است و به علت بزرگنمائی کاملاً می توان سیاهرگ ها را از نسوج لنفی کاملاً جدا کنیم و لذا شانس آب آوردن بیضه یا هیدروسل را بسیار پائین بیاوریم.

عوارض واریکوسل و مقایسه عوارض در سه تکنیک
عوارض مهم بعد از عمل واریکوسل عبارتند از:

۱- کوچک شدن بیضه

۲- آب آوردن بیضه یا هیدروسل

۳- عود واریکوسل

امکان عود واریکوسل و آب آوردن بیضه بعد از عمل در روش جراحی باز، بسته به دقت عمل بین ۵-۱۵ درصد می باشد. این عارضه در عمل میکروسرجی و لاپاراسکوپی شدیداً پائین می آیند.

حسن عمل لاپراسکوپی
اجتناب از برش پوستی دردناک روی محل کانال، زیبائی محل عمل، عدم احتمال آسیب به شریان بیضه و عدم کوچکی بیضه بعد از عمل، بزرگنمائی محل عمل، ضبط عمل و رائه آن به بیمار و شفاف بودن کار، زمان کوتاه و کاهش احتمال آب آوردن بیضه و عود واریکوسل می باشد.

حسن عمل میکروسرجری
علیرغم برش پوستی عمل باز، بزرگنمائی رگ ها زیر میکروسکوپ و احتمال پائین آسیب به شریان های بیضه، پائین بودن احتمال عود و آب آوردن بیضه می باشد.

از نظر کیفیت بیهوشی
عمل جراحی باز میکروسرجری به دو روش بی حسی نخاعی و بیهوشی انجام می شود و در تجربه من بیماران جوانی که بی حسی نخاعی و با تزریق آمپول به نخال عمل می شوند در بعضی از موارد دچار سردرد بعد از عمل و کمر درد می شوند. عمل جراحی لاپاراسکوپی به علت تزیق گاز داخل شکم، اغلب با یک بیهوشی خفیف ۱۵ دقیقه ای انجام می شود که پس از عمل به علت درد کمتر و عدم تزریق آمپول به کمر راحت تر می تواند به کار و فعالیت های روزمره برگردند./فروردین ۱۳۹۳عصرخبر