خانه مشاور

هورمون اکسی توسین (Oxytocin Hormone) توسط غده هیپوتالاموس تولید می شود و در غده هیپوفیز ذخیره می شود.

oxytocin

هورمون اکسی توسین به نام هورمون عشق، هورمون افزایش‌دهنده اعتماد، هورمون همدلی با دیگران، هورمون کاهنده اضطراب و استرس و هورمون افزایش دهنده ارتباط اجتماعی شناخته شده است.

یکی ازموقعیت هایی که هورمون اکسی توسین بوفورترشح می شود درمعاشقه ورابطه جنسی "زناشویی "است.

این هورمون به مقدار زیاد در زنان شیرده تولید می شود و باعث ترشح شیر مادر در سینه ها، بعد از تولد نوزاد می گردد.

این هورمون در تعاملات اجتماعی نقش مؤثری دارد.

هورمون اکسی توسین باعث انقباض رحم و سهولت زایمان می شود و بعد از تولد نوزاد، خونریزی زایمان را کنترل می کند.

شباهت  عشق و مستی

عشق و مستی می‌تواند اساس علمی هم داشته باشد.

پژوهشگران دانشگاه برمینگام به این نتیجه رسیده‌اند که تاثیر هورمون اکسی‌توسین شباهت قابل توجهی به تاثیر الکل دارد.

اکسی‌توسین نوروپپتیدی است که در هیپوتالاموس تولید و از هیپوفیز خلفی ترشح می‌شود.

نقش بسیار مهم اکسی‌توسین در زایمان و پیوند مادر و فرزند مدتها است که شناخته شده اما در سال‌های اخیر تاثیر مهم این ماده شیمیایی در تعاملات اجتماعی و رابطه عاشقانه نیز مورد توجه قرار گرفته و به همین دلیل هم به آن لقب "هورمون عشق" داده‌اند.

اکسی توسین رفتارهای مثبت اجتماعی مثل انسان‌دوستی، سخاوتمندی و همدلی را تقویت می‌کند و باعث می‌شود دیگران را بیشتر قابل‌اعتماد بدانیم.

در واقع تاثیرات اجتماعی-شناختی این هورمون به این دلیل است که مانند ترمزی در مقابل بازدارنده‌های اجتماعی مثل ترس، اضطراب و استرس عمل می‌کند.

دکتر ایان میچل استاد دانشکده روانشناسی دانشگاه برمینگام می‌گوید: "ما فکر کردیم این موضوعی است که ارزش بررسی دارد، بنابراین تحقیقاتی که درباره تاثیر اکسی‌توسین و الکل وجود داشت گردآوری کردیم و متوجه شدیم بین این دو شباهت قابل توجهی وجود دارد."

با اینکه این دو ماده گیرنده‌های متفاوتی در مغز دارند اما هر دو تاثیر مشابهی روی فعالیت نوعی پیام‌رسان عصبی (GABA) در قشر جلوی مغز (prefrontal) و دستگاه لیمبیک دارند.

برخی از افراد برای غلبه بر اضطراب و جرات پیدا کردن مثلا در قرار (date) اول یا در مصاحبه شغلی از الکل استفاده می‌کنند.

محققان به افراد مورد مطالعه از طریق اسپری داخل بینی اکسی‌توسین دادند و متوجه شدند این هورمون تاثیر مشابهی ایجاد می‌کند.

علاوه بر مضرات مصرف زیاد الکل برای سلامتی، این ماده تاثیرات منفی اجتماعی هم دارد. الکل می تواند باعث شود افراد خشن‌تر، لاف‌زن‌تر و حسودتر شوند و حتی به قیمت ضرر رساندن به دیگران، خودی را بر غیر ترجیح دهند.

این ماده باعث می‌شود ترس و منعی که معمولا ما را از دردسر دور نگه می دارد و از خطر کردن بی مورد باز می‌دارد برداشته شود.

در این تحقیق، اکسی توسین هم تاثیرات مشابهی را در افراد مورد مطالعه ایجاد کرد.

دکتر جیلسپی یکی دیگر از پژوهشگران این تحقیق می‌گوید تاثیر عصبی-شیمیایی  اکسی توسین ممکن است در درمان برخی از مشکلات روانشناسی و روانپزشکی به کار گرفته شود.

توضیحات مدیریت سایت-پیراسته فر:

ترشح هورمون اُکسی توسین فقط  مختص آدم ها نیست،بلکه درحیوانان وحتی نباتات هم این ترشحات انجام می گیرد.

درتحقیقات وپژوهشهایی که انجام گرفته،دریافته اند،گیاهان وگلهایی که لمس ونوازش داده شده اند،رشدبیشتروبهتری داشته اند.

***

اکسی توسین درزمان زایمان

مدتها پس از اینکه تاثیر اکسی‌توسین در زایمان، ترشح شیر و پیوند عاطفی مادر و فرزند شناخته شد، محققان شروع به بررسی این نکته کردند که آیا این هورمون در پیوند عاطفی بین زوج‌ها هم نقش دارند یا نه.

این تحقیقات از جمله تحقیقات پروفسور روث فلدمن در دانشگاه بارایلان اسرائیل نشان داد که "بیشترین افزایش در میزان هورمون اکسی‌توسین زمانی دیده می‌شود که فرداحساس خوبی به مادر دست می دهد" عاشق می‌شود"دلبسته ووابسته به فرزندمی شود.

بااین وجودافزایش این هورمون در زمان عاشق شدن"انتخاب همسر" حتی دو برابر میزان آن در زن باردار بود.

این تحقیق نشان داد که اکسی توسین در دوام رابطه هم نقش دارد و کسانی که در زمان عاشق شدن میزان بیشتری از این هورمون را در خون داشتند بیش از کسانی که میزان این هورمون در خونشان کمتر بود با هم می‌ماندند و بیشتر با هم هماهنگ بودند. زوج‌هایی که اکسی توسین بیشتری داشتند بیشتر همدیگر را لمس می‌کردند و بیشتر جمله‌های هم را کامل می‌کردند.

در تحقیق دیگر، بیات دیتزن در دانشگاه زوریخ به تعدادی زوج اسپری بینی اکسی توسین داد و از آنها خواست پس از استفاده از آن با هم دیگر درباره موضوعی که در اغلب موارد باعث اختلاف می شود صحبت کند.

نتیجه این بود اکسی توسین باعث شد هم مردان و هم زنان بهتر با هم ارتباط برقرار کنند و میزان هورمون کورتیزول که به هورمون استرس معروف است در آن‌ها پایین‌تر آمد.

 آیا اکسی توسین باعث ارتباط عاطفی بهتر می‌شود یا اینکه عشق باعث ترشح آن می‌شود؟

برخی از تحقیقاتی که در زمینه ژنتیک انجام شده تا حدی به سوال جواب داده است. افرادی که به صورت ژنتیکی گیرنده های اکسی توسین کمتری دارند در حفظ روابط عاطفی‌شان با دشواری بیشتری روبرو می‌شوند.

برخی تحقیقات هم به این نتیجه رسیدند که اکسی توسین باعث بهتر شدن تشخیص عواطف در افراد مبتلا به اوتیسم شده است.

تاثیر اکسی‌توسین در روابط عاطفی زوج‌ها، برخی را به این فکر انداخته که برای کمک به زوج‌هایی که در رابطه خود مشکل دارند از اکسی‌توسین استفاده کنند.

اگر زوج‌ها با هم رابطه عاطفی  نداشته باشند، اکسی توسین ترشح نمی شود.

منبع:BBC فارسی بااندکی اصلاحات

***

 راههای  افزایش اکسی توسین در بدن‌تان 

 تماس جسمی -درآغوش گرفتن، بوسه دادن، و بغل کردن به سرعت منجر به افزایش اکسی توسین می شود.

در پژوهشی بر روی اکسی‌توسین و چگونگی واکنش مردان به جنس مخالف، نشان داد که تحت تاثیر اکسی‌توسین، هنگامی‌که مردان چهره‌ی معشوقه خودرامی بینندند، دو ناحیه‌ی مسئول احساسات پاداش و لذت در مغز روشن می شود.که این حالت دردیدن زنان دیگرحاصل نمی شود،اکسی‌توسین یک سیستم پاداش را به راه می‌اندازد که وقتی در روابط عاشقانه هستیم فعال و ترشح می‌شود. تماس جسمی تحریک‌کننده است. اکسی‌توسین هنگام ارگاسم ترشح می‌شود و برای مردان فقط زمانی ترشح می‌شود که با کسی که عاشقش هستند مواجهه شوند.

تعریف وتمجید وتشویق-وقتی تعریفی می‌شنویم درباره‌ی خودمان احساس خوبی می‌کنیم. باور می‌کنیم که عاشقمان هستند و مورد احترام قرار داریم. اکسی‌توسین در این سطح نیز عمل می‌کند. وقتی به شخص دیگری اهمیت می‌دهیم و با او مهربانیم یا بالعکس، هورمون " احساس خوب " افزایش می‌یابد. کلمات بسامدی قوی دارند. وقتی احساس کنیم عاشقم هستند و با آن ارتباط برقرا می‌کنیم اکسی‌توسین افزایش می‌یابد. همین اتفاق هنگام تعریف کردن از دیگران نیز رخ می‌دهد،اکسی‌توسین را افزایش می‌دهد.

توجه و سراپا گوش بودن-هرکسی می‌خواهد احساس پذیرفته شدن کند. همه‌ی ما می‌خواهیم بدانیم شنیده و پذیرفته می‌شویم. گوش کردن راه فوق العاده‌ای برای افزایش اکسی توسین است. وقتی در حضور کسی دیگر هستید می‌توانید ارتباط را حس کنید. با دقت گوش کنید،مشغول هیچ کاردیگرنباشید که تمرکزتان بهم نخورد. زمان بگذارید که با دیگری ارتباط چهره به چهره(Face to Face)داشته باشید. احساس پاداشی خواهید کرد که بی‌نهایت ارزشمند است. هم چنین گوش دادن به موسیقی موردعلاقه یاهر چیزی‌که از آن لذت می‌بریم نیز میتواندموجب ترشح این هورمون شود.

لبخندرضایتبخش - لبخند ویاخنده واقعی اکسی‌توسین ترشح می‌کنند.

لبخند زدن مسری است. یکی از آن چیزهایی‌ است که وقتی به سمت‌‌تان نشانه رود جز بازگرداندنش به دیگری نمی‌توانید کار دیگری کنید. تحقیقات نشان داده است که خنده و لبخند از طریق تغییرات فیزیولوژیک بسیاری سلامتی را بهبود می‌بخشد. بیش‌تر اوقات ناخودآگاه اتفاق می‌افتد. آدم‌های خوشحال، برای لحظات شادی‌آور زندگی می‌کنند. اکسی‌توسین آنها دائما در حال افزایش است. خنده احساس شادی ایجاد می‌کند که بزرگ‌ترین تعاملات اجتماعی زندگی است.

آرزوهای خوب داشتن-وقتی ذهن‌تان خالی است و آرامش دارید هورمون‌هایتان در تعادل هستند. اکسی‌توسین هنگامی‌که در حالت باهم خصومت ندارید افزایش می‌یابد. دعا وآرزوی خوب داشتن به ذهن اجازه می‌دهد از استرس رها شود. فشار خون را پایین می‌آورد و به بدن اجازه می‌دهد احساس تعادل کند. ذهن، جسم و روح راهی برای ارتباط می‌یابند.

ورزش-هنگامی که ورزش می‌کنیم اندورفین‌ها و اکسی‌توسین افزایش می‌یابند. اکسیژن به مغز و سایر بخش‌های بدن‌مان می‌رود. ورزش فقط برای سالم ماندن و عملکرد صحیح بدن‌تان نیست. مقدار هورمون‌های ترشح شده در مغز نیز سودمند است. 

تخلیه احساسات منفی -مطالعات نشان داده است سرکوب عواطف ،عدم بروز احساسات منفی  موجب کاهش سطح اکسی‌توسین می شود.اگرغمی وغصه  وخشمی دردل داریدبجای نگهداشتن بروزبدهید،بریزیدبیرون ،فردمورداعتمادی راپیداکنید که درکتان کندباهاش درددل کنید از ناراحتی هایتان بگوید تا سبک شوید،حتی گریه کنید،اشکهاتان رابریزید تا تخلیه روانی شوید،این روش حالتان راخوب می کند،موجب آرامشتان می شود.

شرکت درامورخیریه-وقتی می‌بخشیم، داوطلب می‌شویم و برای دیگران کاری می‌کنیم احساس خوبی می‌کنیم. هدیه بدهید،به کمک دیگران بشتابید، کارهای  که موجب شادی دیگران می شود انجام دهید،وقت بگذاریدبرای امور خیریه‌ها ،اینکه دعایخیر وتشکروتقدیر دیگران را داشته باشید،احساس خوبی به شما دست خواهدداد،  بخشندگی عامل بزرگی در چگونگی احساس‌مان است. از خود‌تان ببخشید و ببینید چه حس فوق‌العاده‌ای خواهید داشت. اکسی‌توسین احساس پیوند با دیگران را ایجاد می‌کند وخودتان نیز ازکارهای خوب دیگران تشکرکنید،لازم نیست که این کارخوب برای شخص شما باشد.

کارهای هنری شکوفایی استعدادها-خلاقیت کمک می‌کند ذهن روانی‌تان را از استرس‌زدایی کنید. وقتی در حال خلق کردن هستند نگران چیزی نیستید یا از چیزی نمی‌هراسید. وقتی رنگ می‌زنید، نقاشی می‌کشید، سازی می‌نوازید،می‌دوزید، می‌نویسید،درفضاهای مجازی پیامی را می نویسید ویاارسال می کند که عده زیادی بازدیدکننده دارد ولایک میخورد"فالوو" ‌، یا هر کار دیگری که شما را از روال تکراری زندگی خارج می‌کند، به هورمون‌های خوب اجازه می‌دهید مغزتان را در کنترل بگیرند. اندورفین‌ها ترشح می‌شوند و اکسی‌توسین شارژ می‌شود.

تعلق خاطر به موجودزنده-اگرزندگیتان تکراری شده واحساس می کنید که کسی درکت نمی کند وبه شما عشق نمی ورزد،آمدن ورفتنان برای افرادخانواده تان اهمیتی ندارد،حیوان خانگی تهیه کنید،مثل پرنده،گربه ،سگ، روشی برای آرامش بخشیدن به ما دارند. وارد خانه می‌شوید و گربه و سگ‌تان با بی‌قراری منتظر است تا به او عشق بورزید.

همان تاثیری که اکسی‌توسین روی لمس فردی دیگر دارد، در نوازش حیوانات‌تان نیز عمل می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد لمس کردن ونوازش  به هرکس(انسان ویاحیوان) ویاچیزی که بهش عشق بورزید فشار خون تان را پایین می‌آورد و سطح اکسی‌توسین را افزایش می‌دهد،موجب آرامشتان می شود.

توضیح مدیریت سایت -پیراسته فر:ازمجله اینترنتی  آلامتوبهره گرفته شده است..ادامه..

ازموارددیگری که درخانم هاموجب ترشح  اُکسی توسین دربدن  می شود،خریدکردن ،میهمانی رفتن ومیهمانی دادن  است (کسانیکه خیلی برایتان عزیزند ودیدنشان وگفتگو با آنان برایتان لذتبخش باشد) آنهاییکه دیدنشان حس خوبی به شمادست می دهد وگرنه بجای هرترشح اُکسی توسین"کورتیزول"ترشح خواهدشد!موجب دپرس شماخواهدشد!

اگردراین میهمانی ها ازسلیقه تان تعریف کنند وازچیدمان منزل وحتی  ازلباستان  ویاازتیپ تان ازغذایی که آماده کرده اید،تعریف وتمجید وتشکرجانانه کنند،به همان نسبت "اکسی توسینتان"ترشح می شود.

وعجیب این است،خیلی ازدختران ،خانمهاازمتلک هاوتیکه هایی  که جنس مخالف تثارشان می کنند،احساس خوشایندی به آنهادست می دهد،حتی ممکن است بظاهرژست معترضانه بگیرند!ودرهرحالات خوشایندی "اکسی توسین"ترشح می شود،به همان اندازه ای که خوشایندباشد.

ازجمله موقعیت های دیگری که "اُکسی توسین" ترشح می شود،معمولاً درمردان بیشتراست ،هنرنمایی درحضوردیگران وتشویق آنهاست،مثل بازیهای ورزشی است.

 ***

هورمونهایی که درشادی وشادبودن مؤثرند:

اندورفین-(Endorphin)این هورمون درست مانند مورفین، به عنوان داروی مسکن و آرام‌بخش عمل می‌کند و درک ما را نسبت به درد از بین می‌برد،خندیدن یکی از آسان‌ترین روش‌ها برای تحریک ترشح اندورفین است.

مورفینی است که به طور طبیعی در بدن تولید می شود. اندورفین، نوعی ماده شمیایی آرام بخش است. از واژه اندورفین برای انواع مواد آرام بخش درون ریز استفاده می شود که دلالت بر نوعی فعالیت دارویی می کند که به فعالیت کورتیکوسترویدها بسیار شبیه است.

این ماده نوعی پپتید است که از غدد مخاطی و هیپوتالاموس در مهره داران ترشح می شود.این پپتید کنترل کننده اعصاب، اندورفین از نظر توانایی ایجاد حالت بی احساسی نسبت به درد و داشتن احساس خوب جسمی، به داروهای حاوی تریاک شبیه است. در کل، این ماده به عنوان تسکین دهنده درد عمل می نماید.

ازجمله ازچیزهایی که میتواند سبب ترشح انوفین شود”غذاهای تند مثل فلفل تند”است!غذاهای تند در این است که آنها پاتوژن ها را می کشند و تعریق را افزایش می دهند که این مسئله عامل مهمی درخنک کردن بدن در آب و هوای گرم است

معروف ترین انواع اندورفین، نوع آلفا، بتا و گاما می باشند که در میان آنها، نوع بتا بهترین اثر را در کاهش درد دارد.

دوپامین-(DOPAMINE) یک پیام‌رسان عصبی است که تاثیر مثبتی روی کنترل مراکز پاداش و لذت در مغز دارد.

دوپامین همچنین تحرک و واکنش‌های عاطفی را نظم می‌دهد، و ما را قادر می‌سازد که پاداش‌ها را هم ببینیم و هم به سوی آنها گام برداریم.

فعالیت دوپامین تنها مربوط به احساس های لذتی نبوده و در شرایطی که شخص انتظار اتفاقهای لذت بخش را نیز دارد، میزان فعالیت دوپامین افزایش پیدا می کند.

سروتونین(Serotonin)- (یا هیدروکسی‌تریپتامین )  یک انتقال دهنده عصبی است و به سلول های مغز کمک می کند تا با یکدیگر ازتباط شیمیائی برقرار کنند و اطلاعات خود را مبادله کنند این ماده اگر چه هورمون نیست ولی به نام هورمون شادی آور شناخته میشود چون نقش مهمی در ایجاد حس نشاط و شادی و لذت در انسان دارد . این هورمون همچنین موجب ایجاد تحرک و انرژی در بدن شده و احساس خوب بودن را تقویت می کند . همچنین روی سایر حالات روحی همچون : تنظیم خواب , اشتها , ایجاد حس نشاط ,یاد گیری و حافظه هم اثر زیادی دارد ،فقدان این هورمون موجب افسردگی وتنهایی غمبارمی شود.

 ***