هلیکوباکتری ( اولسر پپتیک)بانامهای- میکروب معده زخم گوارشی -نوعی باکتری معده است.

این باکتری در دستگاه گوارش زندگی میکنند. پس از چندین سال، باعث بوجود آمدن زخم معده یا زخم بخش بالایی روده کوچک می‌شوند.

عفونت معده ناشی از میکروب معده (باکتری معده) شایع است. در حدود دو سوم جمعیت جهان این باکتری  را در بدن خود دارند. برای اغلب افراد، این باکتری باعث بوجود آمدن زخم یا علائم دیگر نمی‌شود. در صورتی که این باکتری مشکلاتی را برای شما فراهم کرد، داروهایی وجود دارد که باعث کشتن این میکروب‌ها و کمک به التیام درد و زخم می‌شوند.

پس از ورود هیلکوباکتری به بدن، به غشای معده  حمله می‌کند،غشای معده  از شما  در برابر اسیدی که بدن برای هضم غذا استفاده می‌کند، محافظت می‌کند. وقتی باکتری معده آسیب قابل توجهی به غشای معده وارد کرد، اسید می‌تواند وارد غشا شود و باعث بوجود آمدن زخم معده گردد. زخم معده موجب خونریزی، عفونت و جلوگیری از حرکت غذا در دستگاه گوارش می‌شود.

 این باکتری بقای خودسازگاری زیادی دارد

اول اینکه این میکروب به مقدار کمی اکسیژن برای ادامه حیات نیاز دارد. دوم اینکه شکل مارپیچی آن به این باکتری اجازه میدهد در میان لایه مخاطی پوشاننده پوشش معده خود وارد کند.

سوم اینکه این باکتری تا حداکثر هفت پروتئین شلاق مانند دارد که از انتهای باکتری بیرون زدهاند و ان را درون لایه مخاطی حرکت میدهند. چهارم اینکه این باکتری دارای گیرندههای مخصوصی است که به آن امکان میدهد هنگامی که راه خود را در میان مخاط بگشاید و به سلولهای پوشش معده بچسبد.

خاصیت دیگرهلیکوباکتر ای است که  میتواند مولکولهای " اوره " ـ ماده شیمیایی که در بافتها و مایعات بدنی انسان وجود دارد ـ را تجزیه کند.
این فرآیند باعث ایجاد آمونیاک و دیاکسید کربن می شود ، که غلاف ابرمانندی در اطراف باکتری به وجود میآورد که آن را اسید معده که باکتریهای معمولی را میکشد ، حفاظت میکند.

هلیکوباکتر پیلوری بر خلاف باکتریهای استرپتوکوک و استافیلوکوک که روی پوست یا در گلو قرار دارند ، بدون اینکه التهابی ایجاد کنند ، همیشه باعث التهاب میشود ، و در این مورد التهاب معده یا " گاستریت " به وجود میآید.

این باکتری انواع مختلفی از سموم را ایجاد میکند که گلبولهای سفید را تحریک میکند تا پروتئینهای کوچکی ( سایتوکاینها ) را تولید کنند. این مواد به نوبه خود چرخه التهاب را بیشتر تشدید میکنند. سویههایی از هلیکوباکتر که حاوی یک ژن خاص به نام cagA را داشته باشند ، بیشتر از همه آسیبرسان هستند. با این حال حتی این گونهها نیز از پوشش معده به سایر نقاط بدن گسترش پیدا نمیکنند.

علائم و نشانه ها

در صورتی که زخم معده دارید، درد شدید یا خفیفی را در شکم خود احساس می‌کنید. این دردها موقتی هستند، اما وقتی معده شما خالی است، مثلاً بین وعده‌های غذایی یا در نیمه شب، این درد اغلب بیشتر حس می‌شود. این درد می‌تواند بین چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. پس از غذا خوردن، نوشیدن شیر یا مصرف آنتی اسید درد تا حدودی تسکین پیدا می‌کند. علائم دیگر زخم معده ناشی از میکروب معده شامل موارد زیر می‌شود:

نفخ،آروغ،تهوع،استفراغ،فقدان احساس گرسنگی،کاهش وزن بدون دلیل مشخص

این علائم هشدارهستند:

مدفوع خونی، تیره یا قرمز رنگ

احساس خستگی بی دلیل 

رنگ پریدگی پوست

دل درد شیدد

استفراغ  خونی است و شبیه قهوه آسیاب شده 

داروهایی مثل داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی  نیز می‌توانند باعث آسیب رساندن  به غشای معده شما شوند، بنابراین بهتر است متوجه شوید که چه چیزی باعث بوجود آمدن علائم  شما می‌شود تا درمان مناسب برای بهبود انها تجویز شود.

تشخیص

آزمایش تنفسی اوره: شما نوشیدنی خاصی می‌نوشید که حاوی ماده ی اوره است.سپس داخل یک کیسه نفس می‌کشید و پزشک کیسه را برای آزمایش به آزمایشگاه می‌فرستد. در صورتی که میکروب هلیکوباکتری  داشته باشید، باکتری معده، اوره را به دی اکسید کربن تبدیل می‌کند و آزمایشات آزمایشگاهی نشان می‌دهند که سطوح گاز در بازدم شما بیش از حد نرمال است. پزشک برای بررسی دقیق تر زخم معده شما، اقدامات زیر را انجام می‌دهد.

آندوسکوپی قسمت بالای معده و روده: در بیمارستان، پزشک با استفاده از یک لوله که دوربین کوچکی به آن متصل است و آندوسکوپ نامیده می‌شود داخل معده و قسمت بالایی روده شما را مشاهده می‌کند. در طول انجام این ازمایش، برای راحتی بیشتر داروهای مسکن برای شما تجویز می‌شود.

آزمایشات قسمت بالای معده و وروده: در بیمارستان، مایعی را می‌نوشید که ماده ای به نام باریوم دارد و پزشک از شما تصویر اشعه ایکس می‌گیرد. مایع گلو و معده شما را می‌پوشاند و باعث می‌شود که در تصویر به خوبی مشخص باشند.

سی تی اسکن: سی تی اسکن یک آزمایش تصویر برداری با اشعه ایکس قدرتمند است که تصاویری با حزئیات زیاد از داخل بدن شما عرضه می‌کند.

درمان

اگر به زخم معده مبتلا شده‌اید که ناشی از میکروب هلیکوباکتری معده است، درمان میکروب معده شما شامل کشتن میکروب‌ها، درمان غشای معده و پیشگیری از بازگشت زخم‌ها می‌شود. بهبودی فرد بین یک تا دو هفته طول می‌کشد.

درمان  دارویی

آنتی بیوتیک هایی مثل آموکسی سیلین، کلاریترومایسین، مترونیدازول، تتراسایکلین یا تینیدازول  برای

برای کشتن میکروب معده بدن. از دودسته ازاین دارو هااستفاده می شود.

داروهایی که باعث کاهش میزان اسید معده می‌گردند. از جمله ی این داروها می توان به پنتوپرازول یا رابپرازول اشاره کرد.

اکسید بیسموت که در کنارآنتی بیوتیک ها به کشتن میکروب هلیکوباکتری معده کمک می‌کند، باعث انسداد هیستامین شیمایی (که عامل تسریع در تولید اسید بیشتر توسط معده است) می‌شود. این داروها شامل فاموتیدین، نیزاتیدین یا رانیتیدین می‌شود.

درمان شما به این معناست که در هر روز باید حدود 14 قرص یا بیشتر مصرف می‌کنید و طول دوره درمان چند هفته است که شاید به نظر زیاد بیاید. در صورتی که آنتی بیوتیک ها را فوراً مصرف نکنید، باکتری‌ معده شما نسبت به آن‌ها مقاوم می‌شود و در نتیجه درمان میکروب معده عفونت‌ها سخت تر انجام می‌شود. در صورتی که داروها شما را اذیت می‌کند، با پزشک در مورد روش‌های درمانی و نحوه کنترل عوارض جانبی مشورت کنید. یک ماه پس از اتمام دوره درمان، پزشک تنفس یا مدفوع شما را بار دیگر مورد آزمایش قرار می‌دهد تا مطمئن شود میکروب معده از بین رفته است.

اغلب زخم‌های ناشی از میکروب هلیکوباکتر پیلوری پس از چند هفته درمان برطرف می‌شود. در صورتی که دچار زخم معده (از عوارض ابتلا به میکروب هلیکوباکتر معده) هستید، از خوردن داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی برای تسکین درد خودداری کنید، زیرا این داروها به غشای معده آسیب وارد می‌کنند.

درمانهای خانگی