کورتیزول  (هورمون استرس) یکی از هورمون‌های مهم بدن است که توسط غدّه‌های آدرنال ترشح می‌شود و در فعالیت‌های زیر دخالت دارد:

تنظیم فشار خون

سوخت و ساز مناسب قند

آزادسازی انسولین برای حفظ سطح قند خون

سیستم دفاعی بدن

واکنش تحریکی و التهابی

کورتیزول به طور طبیعی صبح‌ها در بالاترین سطح و شب‌ها در پائین‌ترین سطح، در بدن وجود دارد.

 ترشح کورتیزول در جریان واکنش بدن به استرس، در سطح بالایی صورت می‌گیرد و نیز به دلیل آن که کورتیزول مسئول چند تغییر مربوط به استرس در بدن است به آن «هورمون استرس» گفته می‌شود.

کمی افزایش کورتیزول در بدن، تأثیرات مثبتی به دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

افزایش سریع انرژی به منظور مقابله بدن

افزایش فعالیت‌های حافظه

بالا رفتن ناگهانی توان دفاعی بدن

حس کمتر نسبت به درد

کمک به حفظ تعادل حیاتی در بدن

با وجودی که کورتیزول، بخش مهم و مفیدی از واکنش بدن به استرس است، امّا نکته مهم این است که واکنش آرامشی بدن نیز باید فعّال گردد تا کارکرد بدن بتواند به حالت طبیعی و عادی باز گردد.

متأسفانه در محیط پراسترس کنونی ما، واکنش بدن به استرس آنقدر زیاد فعّال می‌گردد که غالباً فرصت لازم برای بازگشت به حالت طبیعی و عادی به دست نمی‌آید و بدین خاطر است که استرس‌ها تبدیل به استرس مزمن می‌گردند.

نشان داده شده است که وجود سطح بالا و طولانی کورتیزول در جریان خون (آنچنان که در استرس مزمن پیش می‌آید) دارای تأثیرات منفی است، مانند:

اختلال در عملکردِ شناختی

اختلال در عملکرد تیروئید

عدم تعادل میزان قند خون

کاهش تراکم استخوان

کاهش بافت عضلات

افزایش فشار خون

تضعیف سیستم دفاعی و واکنش‌های تحریکی بدن

افزایش چربی‌های شکمی که نسبت به تراکم چربی در سایر قسمت‌های بدن، بیشتر مشکل‌زاست. برخی از مشکلات سلامتی مربوط به افزایش چربی‌های شکمی عبارتند از حملات قلبی، ایجاد سطح بالای کلسترول «بد» ( LDL ) و سطح پائین کلسترول «خوب» ( HDL ) که خود به مشکلات سلامتی دیگری می‌انجامد.

برای نگهداری کورتیزول در سطحی مناسب و تحت کنترل، باید واکنش‌های آرامشی بدن پس از هر واکنش به استرس، فعّال گردد.

شما می‌توانید یاد بگیرید که چگونه با استفاده از روش‌های مختلف مدیریت استرس به بدن خود آرامش ببخشید و نیز می‌توانید به منظور کاهش استرس‌های محیطی، سبک زندگی خود را تغییر دهید. بسیاری از افراد، روش‌های زیر را برای آرامش یافتن و حفظ سطح مناسب کورتیزول بدن، مناسب و کمک کننده یافته‌اند:

تصویرسازی ذهنی مثبت

نوشتن خاطرات روزانه

خندیدن

روابط اجتماعی

ورزش

یوگا

گوش دادن به موسیقی

تمرین تنفس

مدیتیشن

خواب کافی

فعالیت جنسی رضایتبخش

میزان ترشح کورتیزول در افراد مختلف متفاوت است.

انسان‌ها به طور بیولوژیکی واکنش‌های متفاوتی به استرس نشان می‌دهند.

ممکن است یک نفر در یک موقعیت مشابه نسبت به یک فرد دیگر، سطح بیشتری از کورتیزول ترشح کند.

باشگاه های ورزشی"بدنسازی" واسترس

 كورتيزول دشمن اصلي بدن سازان به شمار مي رود و همه جا توصيه مي شود تا از اضطراب – استرس - تمرينات شديد طولاني مدت (بيش از يكساعت ) – و كم خوابي و بيدار ماندن بعد از 10 شب پرهيز كنند به دليل اينكه بدن وارد فاز ترشح كورتيزول مي شود كه متعاقب آن كاهش اثر تستسترون و تجزيه بافت عضلاني ( بجاي ريكاوري و عضله سازي بعد از تمرين ) مي شود. ضمن اينكه چنانچه موقعيت هاي استرس زا مرتبا ادامه داشته باشد تضعيف سيستم ايمني - افزايش وزن و چاقى، بى خوابى، بيماريهاى قلبى، افسردگى و ناهماهنگى در اختلالات گوارشى را افزايش مى دهدو باعث افزايش فشار خون وكلسترول و همچنين تجمع چربي در اطراف شكم مي شود هورمونهاي اصلي استرس كورتيزول، اپي نفرين و اكسي توسين ميباشندهر دو هورمون كورتيزول و اپي نفرين باعث افزايش فشار خون و سطح قند خون ميشوند. -پس از ترشح دو هورمون اپي نفرين و كورتيزول هورمون اكسي توسين نيز از مغز ترشح مي گردد تا اثرات دو هورمون نخست را تعديل كند. هورمون اكسي توسين عواطف آرام بخش و حس مراقبت را افزايش ميدهد و به دليل اينكه ميزان ترشح هورمون اكسي توسين در زنان بسيار بيشتر از مردان است زنان در مواقع استرس و افسردگي ( كه معمولا در پي موقعيت هاي استرس زاي طولاني رخ مي دهد ) بيشتر به روابط اجتماعي و مراقبت از فرزندانشان روي مي آورند ولي مردان گوشه گير و منزوي مي شوند يا به كار و سرگرمي هاي شخصي مي پردازند  اما در شرايط استرس زا ميزان ترشح دو هورمون اپي نفرين و كورتيزول در زنان و مردان يكسان ميباشدضمنا هورمون استروژن ( هورمون غالب زنانه ) موجب ترشح بيشتر كورتيزول پس از استرس مي شود كه يكي از دلايل آمار بيشتر افسردگي در خانمها مي شود . احتمال سقط جنين در ميان زناني كه ميزان ترشح هورمون كورتيزول در بدن آنها بيشتر است ‌٧/٢ برابر افزايش پيدا مي‌كند.

تا اينجا تماما از مضرات كورتيزول گفتم شايد اين سوال پيش بياد كه پس اين هورمون چه فايده اي براي بدن دارد هورمونهاي آدرنالين و كورتيزول روى تمركز اثر مىگذارند و باعث افزايش سرعت عكس العمل و افزايش قدرت و چالاكى فرد مى شوند كه در مواقع ترس و اضطراب و موقعيت هاي مشابه به كمك فرد در دفاع از خود مي آيد به طور كلي كورتيزول سبب كاهش ترس مي شود و همچنين اثرات ضد التهابي دارد كه در بسياري از تركيبات داروئي كورتو استروئيد ها(از جمله بتامتازون) از همين خاصيت استفاده مي شود ضمن اينكه موجب افزايش قند خون در مواقع اضطراري نيز مي شود اما عمدتا از تجزيه پروتئين هاي بدن اين مورد اتفاق مي افتد . 

هورمون کورتیزول توسط غدد آدرنال که بر سطح فوقانی کلیه ها قرار دارند ترشح می شود. میزان ترشح این هورمون توسط غدد هیپوتالاموس و هیپوفیز که در مغز قرارگرفته اند کنترل می شود. هورمون کورتیزول به تنظیم سطح قند خون، متابولیسم، پاسخ ایمنی بدن و فشارخون کمک می کند. هم چنین این هورمون در تنظیم الکترولیت های بدن و فرآیند بارداری نقش مهمی دارد.

عملکرد اصلی این هورمون افزایش ذخیره آمینواسیدها در کبد در مواقعی است که مقدار این هورمون در آن کم باشد.

احساسات منفی مانند استرس، ناراحتی، ترس، خشم و نگرانی سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند.

وقتی استرس دارید، مقدار هورمون کورتیزول در بدن‌تان افزایش می‌یابد. کورتیزول در پاسخ‌های سیستم ایمنی اختلال ایجاد می‌کند و مانع عملکرد صحیح دستگاه گوارش و دستگاه تولیدمثل می‌شود.

به‌علاوه بالا رفتن سطح کورتیزول، تولید پروستاگلاندین‌های خوب را کاهش می‌دهد. پروستاگلاندین‌ها در عملکرد مناسب سیستم ایمنی نقش دارند.

استرس شدید باعث آسیب‌پذیرتر شدن شما در برابر سرماخوردگی، آنفولانزا و نیز مشکلات سلامتی جدی‌تر مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و غیره می‌شود.

برای کاهش استرس تمرین‌هایی مانند یوگا، مدیتیشن، ماساژ، عطر درمانی و خنده درمانی انجام بدهید.

خنده سلاح خوبی برای مبارزه با استرس و سایر احساسات منفی است. بر اساس تحقیقات انجام‌شده خندیدن بر سیستم ایمنی تأثیر مثبتی می‌گذارد که تا ۱۲ ساعت باقی می‌ماند.

مهم ترین بیماری های ناشی از استرس

 مهمترین و شایع ترین بیماری های ناشی از استرس در دنیای مدرن ارائه شده كه عبارتند از:

افسردگی؛ استرس هم می تواند افسردگی را در افراد مبتلا به آن تشدید كند و هم می تواند موجب بروز افسردگی در اشخاص سالم شود. همچنین كمبود خواب ناشی از استرس در برخی افراد موجب بروز افسردگی می شود.

تضعیف سیستم ایمنی بدنی؛ استرس مانع از فعالیت مناسب سیستم ایمنی بدن می شود و تضعیف دستگاه ایمنی زمینه ساز ابتلا به بیماری هاست.

سردرد و میگرن؛ وقتی ما مضطرب می شویم جسم مان تحت فشار قرار می گیرد و برای مقابله با این فشار، ترشح هورمون كورتیزول افزایش می یابد. این فرایند در بروز میگرن و سردرد تاثیر چشمگیر دارد.

مشكلات روده ای و معده ای؛ معده و مجاری گوارشی از افزایش سطح هورمون استرس آسیب زیادی می بینند. وقتی دچار تنش می شویم ترشح اسید معده به شكل غیرعادی زیاد می شود و به جداره این عضو مهم و دستگاه هاضمه آسیب می رساند كه پیامد آن بروز زخم های گوارشی است.

پرخوری نیز می تواند ریشه در استرس مزمن داشته باشد.

بی خوابی؛ كمبود خواب خوب می تواند ما را بیمار كند و عادات بد خوابیدن از شایعترین علائم استرس هستند. وقتی مضطرب هستیم، خوابیدن برایمان دشوار می شود.

دیابت؛ این بیماری نیز به شدت تحت تاثیر سطح هورمون استرس در بدن است.

كمر درد؛ از شایعترین پیامدهای استرس در بدن بروز درد از جمله كمردرد است. در حالت استرس عضلات تحت فشار دائمی قرار می گیرند و همین امر موجب بروز درد در نقاط مختلف بدن می شود.

بیماری قلبی؛ استرس مزمن با بالا نگه داشتن ضربان قلب برای یك مدت طولانی روی این عضو تاثیر سوء دارد. هم چنین در مواقع بروز استرس، فشار خون افزایش می یابد كه حاصل آن بروز بیماری های قلبی در بلندمدت است.

سرماخوردگی و بیماری های عفونی؛ اگر مكرر دچار سرماخوردگی می شوید ممكن است استرس دلیل آن باشد چون استرس، قدرت دستگاه ایمنی دفاعی بدن را كاهش می دهد.

مشكلات نازایی؛ استرس شدید حتی می تواند روی دستگاه تولیدمثلی نیز تاثیر سوء بگذارد و در نازایی نیز موثر باشد.

***

استرس و اضطراب زیاد،  اعصاب سیستم گوارش و در واقع معده و روده‌تان را نیز به‌هم می‌ریزد. به بیان دیگر استرس، ناراحتی های عصبی و اضطراب، روی سیستم گوارش اثر گذاشته که سبب تحریک سیستم گوارش و اختلال ترشح یکسری هورمون ها یا میانجی های عصبی میان سیستم مغز، اعصاب و دستگاه گوارش بدن می شود که این امر در نهایت، تشدید بیماری های معده و روده یا تظاهر مشکلات و بیماری های نهفته گوارشی را به دنبال دارد.

البته  است استرس، زخم معده ایجاد نمی کند، ولی اگر شخصی بیماری معده مثل زخم معده یا اثنی عشر داشته باشد، استرس آن را تشدید می کند، اما به خودی خود، عامل ایجاد زخم معده یا التهاب روده نیست.

تحقیقات متخصصان نشان داده است هرگونه استرس و اضطرابی می تواند سیستم عصبی گوارش را مختل کند که این مساله موجب تشدید زخم معده و اثنی عشر می شود. در واقع زمانی که پزشکان پس از انجام آزمایش ها و بررسی های تشخیصی در یافتن علت بروز دردها و اختلالات گوارشی به نتیجه ای نمی رسند بروز دردهای عصبی در معده و روده را بسیار محتمل می بینند.

رد پای اعصاب تحریک شده در دستگاه گوارش
دکتر ستار جعفری، متخصص گوارش :  ترشح یکسری میانجی های عصبی و در واقع هورمون ها که رابط بین اعصاب مرکزی و اعضای بدن است، دچار تغییر می شود و کارکرد آن عضو را مختل می کند. حتی در بحث سندرم روده تحریک پذیر (سندرم روده تحریک پذیر نوعی اختلال روده ای بسیار شایع است که موجب گرفتگی، نفخ، اسهال و یبوست می شود)، روده تحت تاثیر این میانجی ها قرار می گیرد و حرکات آن تندتر یا کندتر از حالت معمول می شود که حاصل آن بروز اسهال یا یبوست های عصبی است.

 اختلالات روانی همچون اضطراب و استرس های محیطی در ایجاد نفخ معده نیز بسیار موثر است. در واقع، افزایش گاز در معده و روده که به ایجاد نفخ منجر می شود و به شخص، احساس سنگینی سر دل، تورم و درد در اطراف ناف را می دهد، می تواند تحت تاثیر عوامل تنش زای روحی ایجاد شود.

هر معده دردی عصبی نیست
این درست است که اختلالات عصبی دستگاه گوارش بسیار شایع است، اما این مساله نباید منجر به آن شود هر دردی را در ناحیه شکم، درد عصبی معده تلقی کنیم و از پیگیری و ریشه یابی علت اصلی آن غافل شویم. دکتر جعفری در این باره می گوید: هر نوع درد و اختلال در دستگاه گوارش باید بر اساس سن و شرح حال بیمار و در صورت لزوم انجام آزمایشات تشخیصی مورد ارزیابی قرار گیرد تا بر عصبی بودن ریشه آن اطمینان حاصل شود. البته نباید فراموش کنید استرس و به طور کلی اختلالات روانی به خودی خود زخم معده یا التهاب روده ایجاد نمی کند، بلکه سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد که می تواند عامل تشدید کننده بیماری های گوارشی باشد.
عمده ترین عوارض گوارشی ناشی از استرس شامل سوزش معده و شدت گرفتن روند بازگشت اسید معده می شود. به بیان دیگر، استرس عامل تشدید کننده عارضه رفلاکس معده و مری، زخم معده، اثنی عشر و سندرم کولون تحریک پذیر است.

***

یوسترس (Eustress) یا «استرس مفید» چیست؟

 استرس  دردرازمدت برای سلامت انسان مضر است.

اما پژوهشگران در دانشگاه استنفورد بر این باورند که استرس کوتاه مدت ممکن است سیستم ایمنی را تحریک کرده و در واقع به تقویت آن کمک کند.

«یوسترس »(Eustress) یا استرس مفید، نوعی استرس است که بیشتر شبیه به هیجان یا انتظار به نظر می‌رسد.

به جای خم ریختگی روح  و روان ، به افزایش انگیزه در فرد و دستیابی به آنچه می‌خواهد، کمک می‌کند. در واقع، ما به استرس نیاز داریم. بی حوصلگی به اندازه خستگی ناشی از استرس زیاد برای سلامت انسان مضر است، اما نکته کلیدی حفظ استرس در منطقه یوسترس است.

گفتن«من هیجان زده هستم» به جای «اضطراب دارم»

هنگام ایراد یک سخنرانی در جمع، افراد بسیاری با عرق کردن کف دست‌های خود، تسریع ضربان قلب و احساس ناراحتی در معده مواجه می‌شوند. مطالعات نشان داده‌اند برخی افراد از صحبت کردن در برابر دیگران حتی بیشتر از مرگ هراس دارند. با این وجود، علائم جسمانی که هنگام اضطراب احساس می‌کنیم، تقریباً مشابه علائمی است که هنگام هیجان احساس می‌کنیم.

به گفته دانشمندان، زمانی که با چالشی جدید مانند صحبت در یک جمع مواجه می‌شوید، اقدامی ساده مانند گفتن «من هیجان زده هستم» به جای «اضطراب دارم» موجب تغییر وضعیت مغز می‌شود. در این شرایط دوپامین بیشتری ترشح شده که تمرکز و قدرت ذهنی شما را تقویت کرده و می‌تواند اعتماد به نفس و عملکرد شما را بهبود ببخشد.

«حالت غرقگی»جیست؟

یکی دیگر از فواید یوسترس ایجاد انگیزه لازم برای برتری در کاری است که انجام می‌دهید. مقدار کافی از استرس می‌تواند موجب ورود شما به وضعیتی شود که «میهالی چیک سنت میهالی»(Mihaly Csikszentmihaly)، روانشناس، آن را «حالت غرقگی» (Flow State) نامیده است.

این حالتی ارتقا یافته از بهره‌وری در یک فعالیت مانند کار، ورزش یا کارهای خلاقانه است. برای دستیابی به یک حالت غرقگی به سطحی خاص از مهارت نیاز است. عامل کلیدی برای غرقگی مهارت‌هایی هستند که به خوبی بر وظیفه منطبق شده و احساس به چالش کشیده شدن به اندازه ایست که انگیزه لازم برای کسب موفقیت را در فرد ایجاد می‌کند.

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:

او مجارستانی است، در بخشی از ایتالیای قدیم به دنیا آمده که امروز به نام کرواسی نامیده می شود و در آمریکا درس خوانده است.

نام این روانشناس مجارستانی« میهایی »است؛ اما در زبان فارسی، نوشتن به شکل میهالی و میهایلی رایج‌تر است «چیک سنت میهایی»  نام  روستایی محل تولدش است.

پدر چیک سنت میهایی، سفیر مجارستان در ایتالیا بوده است.

(تَچان) و(جریان فلو) غرق شدن روی یک کاراست،وقتی ۶دانگ حواست را به آن کارمتمرکز می شود،مثل بازی باشطرج درلطضات کیش ومات ویا تماشای آن لحظه پراضطرای -زدن کُرنر-درفوتبال ویا  دراوج کارنفسگیرونتیجه گیری و..

« میهایی »در ۲۹ سپتامبر ۱۹۳۴ در مجارستان متولد شد. او یکی از بزرگان روان شناسی مثبت گرا و استاد دانشگاه کلرمونت است. همچنین مدیر سابق گروه روان شناسی دانشگاه شیکاگو بوده است. شهرت او بخاطر مفهوم روان شناختی و نظریه غرقگی یا تچان (Flow)  می باشد که سال های زیادی را صرف تحقیق و پژوهش در این زمینه کرده است.

(تَچان) و(جریان فلو) یعنی 6دانگ حواست به یک چیزمتمرکزشدن رامی گویند،اوج کار وتماشا(مشاهده ضربه کرنر)

«نظریه تچان» ، ایده اولیه در اسارت به ذهن او خطور کرد زمانی که دریافت زندانیان با شطرنج بازی کردن، یک راه بسیار عالی برای منحرف کردن ذهن از توجه به شرایط محیطی پیدا کرده اند. علاوه بر این، تحقیقات او بیشتر در زمینه شادی و خلاقیت است.

« میهایی » هنگامیکه کودک7/8ساله بوددر جنگ جهانی دوم در زندان اردوگاه ایتالیا در اسارت بود و شاهد درد و رنج بسیاری از مردم پیرامونش بود. همین موقعیت باعث شد که به این موضوع توجه کند که چطور افراد با وجود از دست دادن شغل، خانه، خانواده و امنیت می توانند به زندگیشان ادامه دهند و احساس خوشبختی کنند؟ چه ارزشی در زندگی آنها برای ادامه وجود دارد؟ بنابراین بعد از جنگ برای پیدا کردن پاسخ این سوال به مطالعه فلسفه، هنر و دین پرداخت. در ۱۶ سالگی روزی در سوئیس بایونگ آشناشد.

در سن ۲۲ سالگی از مجارستان به امریکا مهاجرت کرد و مدرک دکتری خود را در سال ۱۹۶۵ از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد/پایان توضیحات.

هنگامی که به تقویت سیستم ایمنی خود نیاز دارید

احتمالاً شنیده‌اید که استرس برای سلامت انسان مضر است و بی تردید، این مساله در بلندمدت درست است. اما پژوهشگران در دانشگاه استنفورد بر این باورند که استرس کوتاه مدت ممکن است سیستم ایمنی را تحریک کرده و در واقع به تقویت آن کمک کند. اگرچه این مطالعه روی موش‌ها انجام شد، اما نتایج کسب شده برای افرادی که در زندگی خود با استرس کوتاه مدت مواجه می‌شوند، امیدوارکننده هستند. مطالعه پژوهشگران دانشگاه استنفورد نشان داد که استرس خفیف موجب بسیج گسترده سلول‌های ایمنی در جریان خون می‌شود. سلول‌های ایمنی مسئولیت مبارزه با عفونت‌ها و بهبودی زخم‌ها را بر عهده دارند. به نظر می‌رسد هورمون‌هایی که توسط غدد آدرنال طی واکنش به یک رویداد استرس‌زا ترشح می‌شوند، مسئول این اتحاد گسترده هستند.

هنگامی که قصد دارید قدرت مغز خود را افزایش دهید

سطوح بالای استرس می‌تواند توانایی ما در تفکر بهتر را مختل کند، اما به گفته پژوهشگران، سطوح کم استرس می‌تواند ارتباطات عصبی در مغز را تقویت کند. مطالعه‌ای با حضور سوژه‌های حیوانی نشان داد که سطوح کم عوامل استرس‌زا موجب تحریک نوروتروفین‌ها می‌شود که مواد شیمیایی مغزی مسئول بقا، رشد و عملکرد نورون‌ها هستند. همچنین، این مطالعه نشان داد که استرس کوتاه مدت می‌تواند به مغز در دستیابی به پتانسیل مطلوب خود کمک کند. طی این مطالعه، واکنش موش‌ها به استرس به افزایش موقت حافظه و امتیازهای یادگیری آنها منتج شد.

هنگامی که در حال گسترش انعطاف‌پذیری خود هستید

استرس مزمن بر سلول‌های انسان تأثیرگذار بوده و موجب آسیب اکسیداتیو به DNA و RNA می‌شود. این شرایط موجب پیری زودرس و پیشرفت بیماری‌ها می‌شود. اما مطالعات نشان داده اند که سطوح متوسط استرس روزانه می‌تواند طی فرآیندی به نام «انعطاف پذیری روانشناسی زیست‌شناختی» (Psychobiological Resilience) در برابر آسیب اکسیداتیو از سلول‌ها محافظت کند.

این موارد نشان می‌دهند که سطوح کم تا متوسط استرس مهارت‌های زندگی، مانند انطباق پذیری و اعتماد به نفس برای مقابله با مشکلات را در انسان تقویت می‌کنند. به بیان دیگر، عاداتی که از نظر روانی لحظات دشوار در زندگی را به فرصت‌های یادگیری و رشد تبدیل می‌کنند، می‌توانند به شما در رسیدگی به موقعیت‌های استرس‌زا در آینده کمک کنند./ایسنابنقل از«لیو استرانگ» *

لحظه ای را تصور کنید قبل از شروع مسابقه. نفس عمیق پشت خط شروع، قلب تپش را خاموش می کند و هر ثانیه به نظر می رسد ابدی است. با این حال، به محض اینکه اسلحه شروع به صدا می کند و پاهای شما مسیر را دنبال می کند، هر فکر از ذهن شما اسلاید می کند. شما متمرکز و مطمئن هستید، به چالش کشیدن خودتان برای دستیابی به آنچه که می دانید، درست در دسترس شماست. پیش از اینکه شما آن را بدانید، زمان گذشته گذشته است، مسابقه تمام شده است، و هرچند سینه شما در حال تکان دادن است، شما به سختی متوجه خواهید شد که شما خسته هستید.

با توجه به روانشناس مثبت Miháli Csíkszentmihályi، آنچه شما در آن لحظه تجربه می کنید، به عنوان حالت جریان شناخته می شود، که به عنوان "حالت مطلوب آگاهی که در آن ما بهترین را احساس می کنیم و بهترین ما را انجام می دهیم" تعریف می شود. Csíkszentmihályi، که اصطلاح را در کتاب 1990 خود محبوبیت وضعیت ذهنی جریان شامل "به طور کامل درگیر فعالیت می شود. نفس سقوط می کند زمان میگذرد. هر عمل، جنبش و اندیشه ناگزیر از یک قبیله پیش می آید، مانند بازی جاز. تمام موجودیت شما درگیر است و شما از مهارت های خود استفاده می کنید. »ده عوامل که می تواند با این وضعیت جریان همراه باشد:

1. داشتن اهداف روشن در مورد آنچه شما می خواهید برای رسیدن به آن

2. تمرکز و تمرکز

3. شرکت در یک فعالیت ذاتا پاداش

4. از دست دادن احساسات خودآگاهی

5. Timelessness؛ از دست دادن مسیر گذر زمان

6. قادر به بلافاصله پیشرفت خود را قضاوت کنید؛ بازخورد فوری در عملکرد شما

7. دانستن اینکه مهارت های شما با اهداف وظیفه سازگاری دارد

8. احساس کنترل بر وضعیت و نتیجه

9. عدم آگاهی از نیازهای فیزیکی

10. تمرکز کامل بر فعالیت خود

در حال حاضر، تمام این عوامل برای دستیابی به وضعیت جریان، باید وجود نداشته باشند، اما این احساسات و پاسخ ها اغلب با این حالت ذهنی همراه است.

پس چطور میتونید شانس خود را برای دستیابی به جریان افزایش دهید؟ در کتاب "یافتن جریان"، Csíkszentmihályi توضیح می دهد که افراد می توانند فعالیت هایی را دنبال کنند که برخی از عوامل جریان را در بر می گیرند مانند شطرنج، بازی کردن یک بازی منطقی یا پازل مانند سودوکو، شرکت در ورزش، مشارکت در پروژه معنی دار در محل کار یا در مدرسه ، نقاشی، یا نوشتن

Csíkszentmihályi توضیح می دهد: "جریان نیز اتفاق می افتد زمانی که مهارت های فردی به طور کامل در غلبه بر یک چالش است که فقط در مورد قابل کنترل است، بنابراین آن را به عنوان یک آهنربا برای یادگیری مهارت های جدید و افزایش چالش عمل می کند. "اگر چالش ها خیلی پایین است، با افزایش آنها، دوباره به جریان می افتد. اگر چالش ها بیش از حد بزرگ باشند، می توانند با یادگیری مهارت های جدید به حالت جریان برسند. "

اهمیت فعال کردن جستجو در جریان وضعیت نمی تواند بیش از حد باشد. تحقیق انجام شده توسط استاد هاروارد ترازا Amabile نشان می دهد که افرادی که این حالت را تجربه کرده اند، سطح بالاتری از بهره وری، خلاقیت و سعادت را تا سه روز پس از تجربه جریان وضعیت گزارش می دهند. ما خودمان را در خارج از منطقه راحتی خود قرار می دهیم، کشش برای دستیابی به یک هدف و تلاش برای رسیدن به آن هدف با تمرکز، عزم و عزم کوچک، ذهن ما را گسترش می دهد و به ما می آموزد که خلاق و نوآورانه مهارت هایی را که کیفیت کار هر دو شما را افزایش می دهد و زندگی شما زندگی می کنند.

هزاران سال است که انسان به ستاره ها نگاه می کند و الگوهای پیچیده ای از شخصیت های شکارچیان و قهرمانان را از پراگماتیسم بی معنی ستارگان تشکیل داده است. برای ما انسان ها به معنی هر جا که می توانیم آن را پیدا کنیم. زندگی با معنا و عمق به ما می دهد که در خارج از مناطق راحتی ما گام برداریم تا بتوانیم ایده های خود را به چالش بکشیم و راه های نوآورانه ای را برای بهینه سازی زمان خود در این زمین ایجاد کنیم. وضعیت ذهنی جریانی که در ذهن ما اتفاق می افتد، از بی نظمی ناامید کننده زندگی روزمره و نزدیک شدن به یک موجود معنی دار

***

فوائدکورتیزول

 هورمون کورتیزول در تنظیم فشار خون، سوخت و ساز مناسب قند خون، آزادسازی هورمون انسولین برای حفظ سطح مناسب قند خون، سیستم دفاعی بدن، واکنش تحریکی و التهابی نقش دارد. کورتیزول به طور طبیعی صبح‌ ها در بالاترین سطح و شب ‌ها در پایین ترین سطح وجود دارد.

کمی افزایش کورتیزول در بدن، تاثیرات مثبتی به دنبال دارد از جمله:

افزایش سریع انرژی به منظور مقابله بدن

افزایش فعالیت‌ های حافظه

بالا رفتن ناگهانی توان دفاعی بدن

حس کمتر نسبت به درد

کمک به حفظ تعادل حیاتی در بدن

برای نگهداری کورتیزول در سطحی مناسب و تحت کنترل، باید واکنش‌ های آرامش بدن پس از هر واکنش به استرس، فعال گردد. نشان داده شده است که وجود سطح بالا و طولانی مدت کورتیزول در جریان خون (آنچنان که در استرس مزمن پیش می ‌آید) دارای اثرات منفی زیر است:

کاهش کیفیت خواب: همانطور که گفته شد، سطح کورتیزول هنگام خواب کم می شود اما اگر سطح کورتیزول بالا باشد، فرد دچار کاهش کیفیت خواب خواهد شد و لذت خواب عمیق از او سلب خواهد شد.

احساس خستگی بعد از خواب عمیق: گاهی اوقات کورتیزول بالا منجر به بروز خستگی مزمن می شود به طوری که حتی بعد از استراحت کامل، فرد دوباره احساس خستگی می کند.

کمردرد و سردرد: سطح کورتیزول بالا منجر به افزایش حساسیت بدن و مغز به درد می شود. بنابراین شما ممکن است احساس کمردرد، سردرد و دردهای عضلانی کنید.

افزایش وزن غیر قابل توضیح: تحقیقات نشان می دهد که کورتیزول باعث افزایش چربی در بدن بخصوص در ناحیه شکم خواهد شد. تغذیه سالم و ورزش در این میان به تنظیم سطح کورتیزول کمک می کند.

ابتلا به عفونت: کورتیزول بیش از حد منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن و ابتلای سریع به سرماخوردگی و آنفلوآنزا خواهد شد.

افزایش هوس مواد غذایی نامناسب: مطالعات مختلف ارتباط بین سطح کورتیزول بالا و افزایش میل به غذاهای نامناسب را در مردان و زنان نشان داده است.

احساس اضطراب همیشگی: سطح اضطراب و البته بدگمانی هنگام افزایش میزان کورتیزول بیشتر است.

ناراحتی های مکرر معده: روده ها به استرس مزمن بسیار حساس هستند و سطح کورتیزول بالا می تواند منجر به یبوست، سوزش معده و گرفتگی عضلات گوارشی شود.

مشکلات قلبی: تحقیق محققان هلندی بیانگر آن است که میزان بالای کورتیزول با مرگ در اثر بروز عوارض قلبی ارتباط تنگاتنگی دارد. در تحقیقی که به مدت شش سال روی 860 نفر از افراد بالای 65 سال که دارای بالاترین میزان کورتیزول در خون‌ شان بودند، انجام گرفت، مشخص شد که این افراد در معرض فزاینده خطر مرگ در اثر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار دارند./سلامت نیوز

***

آدرنوكورتيكوتروپيك -هورمون(ACTH)(پلاسما) - كورتيكوتروپين ،فاكتور آزاد كننده كورتيكوتروپين(CRF) 

مقادير طبيعي:

از ساعت 7 تا 10 صبح 8 تا 80 پيكو گرم بر ميلي ليتر؛ سطوح خيلي بالا در صبح زود رخ ميدهد.

ساعت 4 بعد از ظهر : 5  تا 30 پيكوگرم بر ميلي ليتر.

از ساعت 10 بعد از ظهر تا نيمه شب: کمتراز10 پيكو گرم بر ميلي ليتر؛ كمترين سطح در زمان خواب رخ ميدهد.

اندازه گیری هورمون آدرنو کورتیکوتروپیک ( ACTH )

اندازه گیری هورمون آدرنو کورتیکوتروپیک ، میزان هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک ( ACTH ) را در خون برای بررسی مشکلات هیپوفیز و غده آدرنال ، اندازه گیری می کند.

هورمون ACTH توسط غده هیپوفیز در پاسخ به ترشح هورمون دیگری ساخته می شود. به نام هورمون آزاد کننده کورتیکو تروپین (CRH)  که از هیپوتالاموس ترشح می شود.

غده آدرنال هم به نوبه خود هورمونی به نام کورتیزول می سازد ، که به بدن در کنترل استرس کمک می کند. کورتیزول هورمونی است که برای زندگی فرد ضروری است، به همین دلیل میزان آن در بدن باید تحت کنترل باشد. وقتی میزان کورتیزول بالا می رود ، میزان  ACTH افت می کند و وقتی میزان کورتیزول پایین می آید ، میزان ACTH  بالا می رود.

میزان هر دو هورمون کورتیزول و ACTH در طول روز متغیر است. میزان ACTH به طور طبیعی در ابتدای صبح بالاترین مقدار را دارد ( بین ساعت ۶ تا ۸ صبح ) و در بعد از ظهر کمترین میزان را دارد ( بین ساعت ۶ تا ۱۱ شب ). میزان    ACTH  ممکن است بنا به در خواست پزشک در صبح و یا بعد از ظهر اندازه گیری شود. آزمایش اندازه گیری کورتیزول اغلب با آزمایش اندازه گیری ACTH انجام می شود.

ACTH به صورت انفجاری آزاد می شود:

چون سطح    ACTH در خون  در هر دقیقه متفاوت است، تفسیر نتیجه آزمایش سخت است و اغلب نیاز به مهارت متخصص غدد دارد.

علت اندازه گیری هورمون آدرنو کورتیکوتروپیک چیست ؟

آزمایش اندازه گیری  ACTH به دلایل زیر انجام می شود:

وجود مشکل در غده آدرنال و یا غده هیپوفیز

 افزایش میزان ACTH و کاهش میزان کورتیزول ( و یا کاهش ACTH و افزایش کورتیزول ) می تواند به دلیل وجود مشکل در غده آدرنال باشد. کاهش میزان ACTH و کورتیزول می تواند به دلیل اشکال در غده هیپوفیز باش

 نکته:

ACTH يا كورتيكوتروپين كه در هيپوفيز پيشين ذخيره ميشود و تحت تاثير CRH هيپوتالاموسي و كوتيزول پلاسمايي مترشحه از كورتكس آدرنال ترشح ميگردد. مكانيسم فيدبك منفي ترشح ACTH را كنترل ميكند. زمانيكه كوتيزول پلاسما پايين است ACTH ترشح ميشود و زمانيكه كوتيزول پلاسما بالاست ترشح ACTH مهار ميگردد. استرس ايجاد شده بوسيله جراحي ،عفونتها،آسيب فيزيكي و عاطفي سطح ACTH را افزايش ميدهد.سطح ACTH الگوي روزانه اي را دنبال ميكند، اوج آن در صبح و كمينه آن در اواخر عصر يا زمان خواب است. دو آزمايش سركوب ACTH و تحريك ACTH ممكن است براي تشخيص منشاء مشكل باليني (هيپوفيزي يا كورتكس آدرنالي) بكاررود.